भारताच्या विदेशी चलन साठ्याने **$740.8 अब्जांचा** ऐतिहासिक टप्पा गाठला असून, रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने (RBI) आपला मोठा हिस्सा आता अमेरिकन सरकारी रोख्यांमध्ये गुंतवला आहे.
भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (RBI) ऑगस्ट 2026 पर्यंत आपली अमेरिकन ट्रेझरी रोख्यांमधील गुंतवणूक $219.71 अब्जांपर्यंत वाढवली आहे. देशाचा परकीय चलन साठा $740.8 अब्जांच्या विक्रमी पातळीवर पोहोचल्याने ही गुंतवणूक करण्यात आली आहे. परकीय चलनातील ओघ योग्य प्रकारे हाताळण्यासाठी आरबीआय या फंडाची सुरक्षित ठिकाणी गुंतवणूक करत आहे.
गुंतवणुकीचे गणित आणि धोरण
आरबीआयने यातील मोठा हिस्सा म्हणजे सुमारे $198.52 अब्ज दीर्घकालीन सिक्युरिटीजमध्ये गुंतवले आहेत. यूएस ट्रेझरी रोखे हे जागतिक स्तरावर अत्यंत सुरक्षित आणि तरल (Liquid) मानले जातात. यामुळे केवळ पैसा सुरक्षित राहत नाही, तर त्यावर ठराविक व्याजही मिळते. विशेष स्वॅप सुविधा आणि एफसीएनआर (FCNR) ठेवींमुळे देशात आलेल्या अतिरिक्त डॉलरचा हा एक कार्यक्षम वापर असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.
भारतीय गुंतवणूकदारांसाठी याचे महत्त्व
हा वाढता परकीय चलन साठा भारतीय रुपयाला जागतिक बाजारपेठेतील अस्थिरतेपासून वाचवण्यासाठी एक 'बफर' म्हणून काम करतो. जेव्हा एखादी बँक इतक्या मोठ्या प्रमाणात विदेशी कर्ज रोखे बाळगते, तेव्हा ते देशाची आर्थिक स्थिती मजबूत असल्याचे दर्शवते.
मात्र, या रणनीतीमध्ये काही जोखीमही आहे. अमेरिकेतील व्याजदरात होणारे बदल या रोख्यांच्या बाजारमूल्यावर परिणाम करू शकतात. ही जोखीम कमी करण्यासाठी आरबीआय आता सोन्यासह (Gold) विविध प्रकारच्या मालमत्तांमध्ये आपल्या पोर्टफोलिओचे संतुलन राखत आहे.