भारताच्या परकीय चलन साठ्यात (Forex Reserves) मोठी भर पडली असून, हा साठा **$785.71 अब्जांच्या** ऐतिहासिक उच्चांकावर पोहोचला आहे. FCNR डिपॉझिट्समधील ओघामुळे अवघ्या एका आठवड्यात **$44.9 अब्जांची** विक्रमी वाढ झाली आहे, ज्यामुळे भारत आता जगात चौथ्या क्रमांकाचा मोठा साठा असलेला देश बनला आहे.
४ सप्टेंबर २०२६ पर्यंत भारताचा परकीय चलन साठा $785.71 अब्जांच्या ऑल-टाइम हायवर पोहोचला आहे. रशियाला मागे टाकत भारताने जागतिक क्रमवारीत चौथ्या क्रमांकावर झेप घेतली आहे. या तुफानी वाढीचे मुख्य कारण म्हणजे Reserve Bank of India (RBI) ने सुरू केलेली FCNR (Foreign Currency Non-Resident) डिपॉझिट्सची स्पेशल स्वॅप विंडो.
FCNR स्वॅपची भूमिका
या योजनेला मिळालेल्या प्रचंड प्रतिसादामुळे ३१ ऑगस्टपर्यंत सुमारे $127.23 अब्जांचा ओघ आला. बाजाराचा वेग लक्षात घेता, RBI ने ही स्वॅप विंडो नियोजित तारखेच्या एक महिना आधीच बंद करण्याचा निर्णय घेतला.
अर्थव्यवस्थेवर काय परिणाम होईल?
हा साठा भारतासाठी एक अभेद्य सुरक्षा कवच ठरणार आहे. विशेषतः वेस्ट एशियामधील भूराजकीय तणाव आणि क्रूड ऑईलच्या वाढत्या किमतींच्या काळात, रुपयाला (Indian Rupee) स्थिरता मिळवून देण्यासाठी हा साठा अत्यंत महत्त्वाचा आहे.
आव्हाने काय आहेत?
जरी ही साठवणूक फायदेशीर असली, तरी मार्केट तज्ज्ञांचे लक्ष RBI च्या 'हेजिंग कॉस्ट' (Hedging Costs) वर आहे. स्वॅप अरेंजमेंटमुळे RBI च्या बॅलन्स शीटवर होणारा परिणाम आणि भविष्यात या निधीचे US Treasuries मध्ये होणारे नियोजन याकडे गुंतवणूकदारांचे बारीक लक्ष असेल.