आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) हे फिनटेक क्षेत्रासाठी दुधारी तलवार असल्याचे मत अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी व्यक्त केले आहे. त्यांनी नाविन्य आणि सुरक्षा यांचा समतोल राखण्यासाठी Unified Fintech Forum ला RBI ने SRO म्हणून दिलेली मान्यता महत्त्वाची असल्याचे सांगितले.
एआय: फिनटेकसाठी दुधारी तलवार
ग्लोबल फिनटेक फेस्ट २०२६ मध्ये बोलताना अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी एआयच्या वापराबद्दल सावधगिरीचा इशारा दिला. एआयमुळे फ्रॉड डिटेक्शन सुधारत असले तरी, सायबर हल्ले आणि अल्गोरिदम मॅन्युप्युलेशनचा धोकाही वाढला आहे. त्यामुळे, सरकारने 'सॉफ्ट-टच' नियमन (Regulatory approach) धोरण अवलंबण्याचे ठरवले आहे, जेणेकरून नवनवीन प्रयोग करताना वित्तीय सुरक्षिततेशी तडजोड होणार नाही.
स्वतःचे नियम स्वतःच बनवणार (SRO)
भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI) ने Unified Fintech Forum ला 'सेल्फ-रेग्युलेटरी ऑर्गनायझेशन' (SRO) म्हणून मान्यता दिली आहे. या निर्णयामुळे आता फिनटेक कंपन्यांना सरकारी हस्तक्षेपाची वाट न पाहता स्वतःचे आचारसंहिता नियम ठरवता येणार आहेत. १० सप्टेंबर रोजी जाहीर झालेल्या या निर्णयामुळे उद्योगातील अनुपालन (Compliance) प्रक्रिया अधिक वेगवान आणि तज्ज्ञांच्या मार्गदर्शनाखाली पार पडणार आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी काय आहे संकेत?
हा बदल फिनटेक क्षेत्रातील कंपन्यांसाठी आव्हानात्मक ठरू शकतो. ज्या कंपन्या क्रेडिट अंडररायटिंग किंवा पेमेंट प्रोसेसिंगसाठी एआयचा वापर करतात, त्यांना आता अंतर्गत सुरक्षिततेचे निकष अधिक कडक करावे लागतील. छोट्या फिनटेक कंपन्यांसाठी अनुपालनाचा खर्च वाढू शकतो, मात्र मोठ्या कंपन्यांना या स्पष्ट नियमांमुळे दीर्घकालीन वाढीची संधी मिळेल. आता सर्व लक्ष Unified Fintech Forum कडे आहे, ते एआय सुरक्षिततेसाठी कोणती मार्गदर्शक तत्त्वे ठरवतात, यावर या क्षेत्राचे भवितव्य अवलंबून असेल.