अमेरिकेच्या न्याय विभागाने ड्रग एनफोर्समेंट ऍडमिनिस्ट्रेशन (DEA) ची फेंटानिलच्या तस्करीबाबत चौकशी सुरू केली आहे. एजंट्सनी मोठे गुन्हेगारी प्रकरणे तयार करण्यासाठी घातक फेंटानिलची खेप बाजारात पोहोचू दिली, असा आरोप आहे. या वृत्तांमुळे सार्वजनिक सुरक्षा आणि नियमांच्या पालनावर गंभीर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.
अमेरिकेच्या न्याय विभागाच्या अंतर्गत असलेल्या 'ऑफिस ऑफ द इन्स्पेक्टर जनरल'ने ड्रग एनफोर्समेंट ऍडमिनिस्ट्रेशन (DEA) च्या एका वादग्रस्त कार्यपद्धतीची सखोल चौकशी सुरू केली आहे. या चौकशीचा मुख्य रोख फेंटानिलसारख्या अत्यंत घातक सिंथेटिक ओपिओइडला (opioid) जप्त न करता तस्करी मार्गांवरून जाऊ देण्याच्या प्रथेवर आहे. मोठ्या गुन्हेगारी प्रकरणांची उकल करण्यासाठी एजंट्सनी या रणनीतीचा वापर केल्याचा आरोप आहे, ज्याला 'फेंटानिल-वॉकिंग' असेही म्हटले जाते.
या आठवड्यात जाहीर झालेल्या या चौकशीमुळे, विशेषतः न्यू मेक्सिकोमध्ये DEA एजंट्सनी 2023 ते 2025 दरम्यान फेंटानिलच्या मोठ्या खेपा जप्त केल्या नाहीत, हे समोर आले आहे. यामुळे, गुन्हेगारी प्रकरणे तयार करण्याला अधिक महत्त्व दिले गेले की लोकांच्या सुरक्षेला, यावर मोठी चर्चा सुरू झाली आहे. व्हाईट हाऊसने (White House) यापूर्वीच फेंटानिलला 'सामूहिक विनाशाचे शस्त्र' म्हटले आहे, कारण अगदी थोड्या प्रमाणातही ते जीवघेणे ठरू शकते.
नवनियुक्त इन्स्पेक्टर जनरल डॉन बर्थियाउम (Don Berthiaume) यांच्या कार्यकाळात ही पहिली मोठी कारवाई मानली जात आहे. असोसिएटेड प्रेसच्या (Associated Press) एका वृत्तानंतर या चौकशीला गती मिळाली. यात असे समोर आले आहे की, DEA एजंट्सना मोठ्या प्रमाणात गोळ्या (pills) जप्त करण्याची संधी होती, परंतु त्यांनी ती साधली नाही. विशेष म्हणजे, एजन्सी स्वतःच या गोळ्यांच्या धोक्यांविषयी जनजागृती मोहिम चालवत असतानाही ही घटना घडली.
अनेक व्हिसलब्लोअर्सनी (whistleblowers) या आरोपांना दुजोरा दिला आहे. डेव्हिड हॉवेल (David Howell) नावाच्या एका फेडरल एजंटने दावा केला आहे की, एजन्सीच्या निष्काळजीपणामुळे स्थानिक समुदायांना थेट धोका निर्माण झाला. अहवालानुसार, DEA ला अल्बुकर्कीमध्ये (Albuquerque) 74,000 फेंटानिल गोळ्यांच्या एका खेपेची माहिती असूनही, त्यांना पुढे जाऊ देण्यात आले. इतर व्हिसलब्लोअर्सच्या दाव्यानुसार, एजंट्सनी यापेक्षाही मोठ्या प्रमाणात, ज्यात 350,000 गोळ्या आणि फिनिक्स (Phoenix) ते अल्बुकर्की दरम्यान अनेक खेपांचा समावेश आहे, यांवर पाळत ठेवली, पण कोणत्याही प्रकारची कारवाई केली नाही.
याशिवाय, न्यू मेक्सिको राज्याचे अधिकारी देखील स्वतंत्रपणे चौकशी करत आहेत. राज्याचे ऍटर्नी जनरल राउल टोरेझ (Raul Torrez) यांनी चिंता व्यक्त केली आहे की, DEA एजंट्सनी या खेपांना फिरू देऊन राज्य कायद्यांचे उल्लंघन केले असावे. राज्य सरकार फेडरल अधिकाऱ्यांनी देण्यास टाळाटाळ केलेल्या नोंदी मिळवण्याचा प्रयत्न करत आहे. यामुळे, फेडरल तपास धोरणे आणि राज्याच्या सार्वजनिक सुरक्षा जबाबदाऱ्या यांच्यातील तणाव स्पष्ट होत आहे.
DEA ही अमेरिकेची सरकारी एजन्सी असल्याने, या बातमीचा शेअर बाजारावर किंवा कंपन्यांच्या आर्थिक कामगिरीवर थेट परिणाम होणार नाही. मात्र, ही घटना सरकारी जबाबदारी आणि फेडरल कायद्याची अंमलबजावणी करण्याच्या धोरणांमध्ये संभाव्य बदलांवर प्रकाश टाकते. इन्स्पेक्टर जनरलच्या या तपासणीत, एजन्सीच्या कृतींनी न्याय विभागाचे नियम मोडले आहेत का आणि अशाच प्रकारच्या रणनीती देशाच्या इतर भागांमध्येही वापरल्या गेल्या आहेत का, याचे मूल्यांकन केले जाईल.