युनिटी स्मॉल फायनान्स बँकेने (Unity Small Finance Bank) Awas Developers and Constructions विरुद्ध दाखल केलेली दिवाळखोरीची याचिका राष्ट्रीय कंपनी कायदा न्यायाधिकरणाने (NCLT) मुंबई खंडपीठाने फेटाळून लावली आहे. बँकेचा अर्ज 'वेळेत सादर न केलेला' (time-barred) असल्याचे कारण देत न्यायालयाने ही कारवाई केली आहे.
याचिका फेटाळण्यामागे कारण काय?
युनिटी स्मॉल फायनान्स बँकेने Awas Developers कडून ₹140.12 कोटी येणे असल्याचा दावा करत कंपनी कायदा, 2016 च्या कलम 7 अंतर्गत दिवाळखोरीची प्रक्रिया (CIRP) सुरू करण्याची मागणी केली होती. मात्र, NCLT च्या मुंबई खंडपीठाने हा अर्ज फेटाळला. न्यायाधिकरणाने म्हटले की, बँकेने कर्जाची परतफेड थकवल्याची (default) निश्चित आणि सुसंगत तारीख सादर केली नाही.
कर्जाची थकबाकी आणि तारखांमधील विसंगती
बँकेने कर्ज थकल्याची तारीख 7 ऑक्टोबर 2019 असल्याचे सांगितले होते, जी मागणी नोटीस (demand notice) मिळाल्याच्या वेळेवर आधारित होती. परंतु, NCLT ने स्पष्ट केले की केवळ मागणी नोटीस पाठवल्याने थकल्याची खरी तारीख बदलत नाही. विशेष म्हणजे, बँकेने स्वतःच्या विविध कागदपत्रांमध्ये थकबाकीच्या तीन वेगवेगळ्या तारखा - 31 मार्च 2019, 7 ऑक्टोबर 2019 आणि 22 ऑक्टोबर 2019 - नमूद केल्या होत्या. या विसंगतीमुळे न्यायाधिकरणाने बँकेच्या दाव्यावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले.
वेळेची मर्यादा (Limitation Period) का महत्त्वाची?
दिवाळखोरी आणि नादारी संहितेनुसार (Insolvency and Bankruptcy Code - IBC), दावा दाखल करण्यासाठी वेळेची मर्यादा निश्चित केलेली असते, जी थकबाकीच्या पहिल्या तारखेपासून मोजली जाते. NCLT च्या निदर्शनास आले की, Awas Developers चे खाते 31 ऑगस्ट 2012 रोजीच नॉन-परफॉर्मिंग असेट (NPA) म्हणून घोषित करण्यात आले होते. त्यामुळे, मूळ NPA तारखेपासून तीन वर्षांची जी मानक मुदत आहे, ती संपल्यानंतर बँकेने हा अर्ज दाखल केल्याचे दिसून आले. यामुळे हा अर्ज कायदेशीरदृष्ट्या टिकणारा नव्हता.
बँकेसाठी पुढील मार्ग
जरी NCLT ने ही विशिष्ट दिवाळखोरी याचिका फेटाळली असली, तरी बँकेला इतर कायदेशीर मार्गांनी वसुली करण्याची मुभा न्यायालयाने दिली आहे. बँक मध्यस्थी निकाल (arbitral award) किंवा इतर कायदेशीर प्रकरणांच्या आधारावर वसुलीसाठी प्रयत्न करू शकते. त्यामुळे, पुढील काळात बँक या प्रकरणी पर्यायी कायदेशीर मार्गांचा अवलंब करते की वाटाघाटीद्वारे प्रकरण मिटवते, याकडे लक्ष लागले आहे.