Whalesbook
कायदेशीर क्षेत्रात AI चा प्रवेश
जगभरात न्यायव्यवस्थेत कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा (AI) वापर वाढत असताना, भारतानेही आता या दिशेने एक महत्त्वाचे पाऊल उचलले आहे. मद्रास हायकोर्टाने मध्यस्थी प्रकरणांमध्ये 'Superlaw Courts' या AI-आधारित प्रणालीच्या चाचणीला मंजुरी दिली आहे. हा प्रयोग भारतातील लीगल टेक (Legal Tech) क्षेत्रात AI च्या वाढत्या प्रभावाचे प्रतीक आहे. मात्र, AI चा वापर अत्यंत सावधगिरीने आणि केवळ मदतीसाठीच केला जाईल, असा स्पष्ट निर्देश देण्यात आला आहे.
AI ची भूमिका आणि Gammon India ची स्थिती
न्यायमूर्ती एन. आनंद वेंकटेश यांनी दिलेल्या आदेशानुसार, 'Superlaw Courts' ही प्रणाली फक्त 'रेकॉर्ड असिस्टंट' म्हणून काम करेल. म्हणजेच, ती दस्तऐवज (Documents) आयोजित करणे, सर्च करण्यायोग्य इंडेक्स तयार करणे आणि आवश्यकतेनुसार संबंधित उतारे शोधून काढणे या कामांसाठी मर्यादित असेल. AI प्रणालीला कोणताही कायदेशीर निष्कर्ष काढण्यास, विश्वासार्हतेचे मूल्यांकन करण्यास किंवा कोणताही न्यायिक निर्णय देण्यास सक्त मनाई आहे. ही नियंत्रित चाचणी Gammon–OJSC Mosmetrostroy JV आणि Chennai Metro Rail Limited यांच्या मध्यस्थी प्रकरणांमध्ये केली जात आहे. मात्र, या कायदेशीर घडामोडींच्या पार्श्वभूमीवर, Gammon India Ltd या संबंधित कंपनीच्या आर्थिक स्थितीकडे गुंतवणूकदारांचे लक्ष लागले आहे. Gammon India चा शेअर सध्या ₹1.65 वर ट्रेड करत असून, त्याची मार्केट कॅपिटलायझेशन सुमारे ₹53.59 कोटी आहे. कंपनीची आर्थिक स्थिती कमकुवत असून, बुक व्हॅल्यू सुमारे ₹-219.17 कोटी आहे. Return on Equity (ROE) 11.59% आणि Return on Capital Employed (ROCE) 1.11% आहे, हे आकडे कंपनीच्या एकूण नाजूक आर्थिक स्थितीला दर्शवतात.
लीगल टेकचे भविष्य आणि Gammon India ची पुनर्रचना
जगभरातील लीगल टेक AI मार्केट $7.99 अब्ज पर्यंत पोहोचण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. भारतातही लीगल टेक मार्केट वेगाने वाढत आहे. जगभरातील कोर्टे AI चा वापर कायदेशीर संशोधन, दस्तऐवज पुनरावलोकन आणि मसुदा तयार करण्यासाठी करत आहेत. मात्र, AI मधील अल्गोरिदमिक बायस, डेटा प्रायव्हसी आणि चुकीची माहिती (Hallucination) तयार करण्याची क्षमता यासारख्या चिंता कायम आहेत. दिल्ली हायकोर्टाने यापूर्वीच ChatGPT सारख्या जनरेटिव्ह AI वर पूर्णपणे अवलंबून न राहण्याचा इशारा दिला आहे.
Gammon India साठी हा काळ कॉर्पोरेट पुनर्रचनेचा ठरत आहे. Hazoor Multi Projects ने Gammon India च्या उपकंपनी Gammon Engineers and Contractors Private Limited (GECPL) चा काही भाग विकत घेण्यासाठी ऑफर दिली आहे. त्याचबरोबर, Punjab National Bank Gammon India शी संबंधित नॉन-परफॉर्मिंग ॲसेट (NPA) लिलावात काढत आहे. हे सर्व घडामोडी दर्शवतात की कंपनी सध्या आर्थिक पुनर्रचना आणि कठोर तपासणीतून जात आहे, जी कायदेशीर क्षेत्रातील तांत्रिक प्रगतीपेक्षा स्वतंत्र आहे. AI चा कायदेशीर प्रक्रियेत समावेश करणे हे भविष्य असले तरी, मानवी हस्तक्षेप आणि पडताळणी यांना महत्त्व दिले जात आहे.