ऑनलाइन गेमिंग करणाऱ्यांसाठी एक दिलासादायक बातमी समोर आली आहे. इन्कम टॅक्स अपिलेट ट्रिब्युनल (ITAT) बेंगळुरूने स्पष्ट केले आहे की, टॅक्स हा केवळ निव्वळ नफ्यावर (Net Winnings) लावला जावा, ना की एकूण डिपॉझिटवर. जर वापरकर्त्याला गेमिंगमध्ये तोटा झाला असेल, तर तो टॅक्सच्या कक्षेत येणार नाही.
ऑनलाइन गेमिंग क्षेत्रातील कर प्रणालीबाबत सुरु असलेला गोंधळ मिटवत बेंगळुरूच्या आयटीएटी (ITAT) ने एक महत्त्वाचा निकाल दिला आहे. जुलै २०२६ मध्ये 'अरकेरे चन्नप्पा विश्वनाथ विरुद्ध आयटीओ' (Arakere Channappa Vishwanath vs ITO) या प्रकरणात न्यायालयाने असे स्पष्ट केले की, गेमिंग वॉलेटमध्ये फिरणाऱ्या एकूण रकमेवर टॅक्स आकारला जाऊ शकत नाही. टॅक्सची गणना ही केवळ प्रत्यक्ष मिळालेल्या नफ्यावरच केली पाहिजे.
नक्की काय होते प्रकरण?
यापूर्वी टॅक्स अधिकारी अनेकदा गेमिंग अकाउंटमधील ग्रॉस क्रेडिट्स किंवा बाय-इन (Buy-ins) रकमांवर टॅक्सची मागणी करत होते. या विशिष्ट प्रकरणात, करदात्याला सुमारे ₹28 लाखांचा निव्वळ तोटा झाला असतानाही, त्याला ₹2.33 कोटींच्या एकूण विनिंग्सवर टॅक्स भरण्याची नोटीस देण्यात आली होती. न्यायालयाने या भूमिकेवर ताशेरे ओढत, प्रत्यक्ष उत्पन्न (Real Income) नसताना त्यावर टॅक्स लावणे चुकीचे असल्याचे सांगितले.
'रिअल इन्कम' तत्त्वाचे महत्त्व
आयटीएटीच्या मते, केवळ प्लॅटफॉर्मवर पैसे येणे किंवा जाणे म्हणजे उत्पन्न मिळवणे नव्हे. इन्कम टॅक्स ॲक्टनुसार, टॅक्स तेव्हाच लागू होतो जेव्हा प्रत्यक्ष फायदा होतो. ही भूमिका आता कायद्याच्या चौकटीत अधिक स्पष्ट झाली असून, ती जुन्या प्रकरणांमधील संभ्रम दूर करण्यासाठी एक कायदेशीर आधार (Legal Precedent) म्हणून काम करेल.
गुंतवणूकदार आणि गेमर्ससाठी महत्त्वाचा सल्ला
हा निकाल दिलासा देणारा असला तरी, आता करदात्यांना आपल्या व्यवहारांचा चोख हिशोब ठेवणे अनिवार्य आहे.
- बँक स्टेटमेंट: सर्व व्यवहारांचे पुरावे जपून ठेवा.
- ट्रान्झॅक्शन हिस्ट्री: गेमिंग प्लॅटफॉर्मवरील डिपॉझिट आणि विथड्रॉलचा रेकॉर्ड ठेवा.
- पुरावे: जर तुम्ही हा पुरावा देऊ शकला नाहीत, तर टॅक्स विभाग मनमानी पद्धतीचा अवलंब करू शकतो. त्यामुळे, ऑडिट ट्रेल (Audit Trail) ठेवणे हाच आता एकमेव सुरक्षित मार्ग आहे.