सलमान रश्दीवरील हल्ल्याप्रकरणी दोषी ठरलेला हादी मतर आता न्यूयॉर्कमधील फेडरल कोर्टात उभा आहे. या खटल्यात, हा हल्ला परदेशी अतिरेकी गटांच्या पाठिंब्याने आणि दहशतवादी संघटनांना मदत करण्याच्या उद्देशाने केला होता का, यावर लक्ष केंद्रित केले जाईल.
Detailed Coverage
न्यूयॉर्कच्या बफेलो येथील फेडरल कोर्टात हादी मतर सध्या सुनावणीसाठी हजर आहे. २०१७ मध्ये लेखक सलमान रश्दी यांच्यावर झालेल्या हल्ल्याप्रकरणी त्याला आधीच २५ वर्षांच्या तुरुंगवासाची शिक्षा सुनावण्यात आली आहे. मात्र, मागील सुनावणी फक्त हत्येचा प्रयत्न आणि हल्ल्यापुरती मर्यादित होती. आता या नवीन फेडरल खटल्यात, या हल्ल्यामागील वैचारिक कारणे आणि संबंधांचा तपास केला जाईल.
या आठवड्यात उघडणारी ही सुनावणी महत्त्वाची ठरणार आहे. स्वतः ७९ वर्षीय लेखक सलमान रश्दी हे देखील साक्षीदार म्हणून उपस्थित राहण्याची शक्यता आहे. सरकारी पक्षाचा मुख्य युक्तिवाद हा आहे की, मतरने परदेशात दहशतवादी म्हणून घोषित केलेल्या संघटनांना मदत करण्याच्या उद्देशाने हे कृत्य केले. १ ऑगस्ट १९८९ रोजी इराणचे तत्कालीन नेते अयातुल्ला खोमेनी यांनी सलमान रश्दी यांच्या 'द सॅटेनिक व्हर्सेस' या पुस्तकावरून त्यांच्या हत्येचा फतवा जारी केला होता. याच फतव्याने प्रभावित होऊन मतरने हे कृत्य केल्याचा दावा सरकार करत आहे.
सरकारी कागदपत्रांनुसार, मतरच्या इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांमध्ये फतवा आणि हत्येच्या पद्धतींबद्दलची माहिती आढळली होती. तसेच, त्याच्या न्यू जर्सी येथील घरात इराणच्या नेत्यांच्या प्रतिमाही सापडल्या होत्या. या सर्व पुराव्यांच्या आधारे, हे कृत्य परदेशी विचारसरणीने प्रेरित असल्याचं सिद्ध करण्याचा सरकार प्रयत्न करत आहे. मात्र, इराणने या घटनेशी आपला संबंध असल्याचे नेहमीच नाकारले आहे.
२८ वर्षीय हादी मतर हा अमेरिका आणि लेबनॉन या दोन्ही देशांचा नागरिक आहे. त्याने यापूर्वी कोणत्याही संघटित कटाचा भाग असल्याचा इन्कार केला होता. त्याच्या बचाव पक्षाने त्याच्या इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांमधून मिळालेल्या पुराव्यांच्या व्याप्तीवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहे. मागील सुनावणीदरम्यान, मतरने लेखकाविरुद्ध वैयक्तिक तक्रारी व्यक्त केल्या होत्या, परंतु पूर्व नियोजित किंवा राज्य पुरस्कृत कारस्थानाचा भाग असल्याच्या कथनापासून स्वतःला दूर ठेवले होते.
आता हा हल्ला आंतरराष्ट्रीय दहशतवादाच्या कक्षेत येतो का, हे फेडरल कायद्यानुसार ठरेल. जर तो दोषी आढळला, तर या नवीन आरोपांमुळे त्याला आणखी कठोर शिक्षा होऊ शकते.