ED ची अनिल अंबानी आणि RCOM च्या मालमत्तेवर टाच
सक्तवसुली संचालनालय (ED) या केंद्रीय एजन्सीने मोठे पाऊल उचलत उद्योगपती अनिल अंबानी आणि रिलायन्स कम्युनिकेशन्स (RCOM) यांच्याशी संबंधित ₹3,034 कोटी किमतीच्या मालमत्ता तात्पुरत्या जप्त केल्या आहेत. हा निर्णय केवळ बँकांकडून वसुली करण्यापुरता मर्यादित नसून, रिलायन्स अनिल अंबानी ग्रुप (RAAG) समोरील सुरु असलेल्या आर्थिक अडचणी आणि कायदेशीर गुंतागुंत अधोरेखित करतो. या कारवाईमुळे RAAG ची सूचीबद्ध कंपनी रिलायन्स इन्फ्रास्ट्रक्चर लिमिटेड (RInfra) वरही परिणाम होण्याची शक्यता आहे. तसेच, RCOM कडे असलेल्या अंदाजे ₹40,185 कोटी कर्जाच्या पार्श्वभूमीवर या कंपन्यांच्या पुनरुज्जीवनाच्या योजनांवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.
जप्त केलेल्या मालमत्ता आणि तपासाचे तपशील
प्रिव्हेन्शन ऑफ मनी लाँडरिंग अॅक्ट (PMLA) अंतर्गत ED ने ही कारवाई केली आहे. यामध्ये अनिल अंबानींचे मुंबईतील निवासस्थान, त्यांच्या मुलासोबत (जय अंशुमन अंबानी) संयुक्त मालकीचे खांदळा येथील फार्महाऊस, अहमदाबाद येथील जमिनीचा एक तुकडा आणि RiseE Trust द्वारे नियंत्रित Risee Infinity कडे असलेले रिलायन्स इन्फ्रास्ट्रक्चर लिमिटेडचे (RInfra) 7.71 कोटी शेअर्स यांचा समावेश आहे. ED च्या दाव्यानुसार, RiseE Trust ची स्थापना संपत्ती वाचवण्यासाठी आणि RCOM च्या कर्जांशी संबंधित वैयक्तिक जबाबदाऱ्यांपासून अंबानींना वाचवण्यासाठी करण्यात आली होती. या व्यतिरिक्त, RAAG समूहाच्या जप्त केलेल्या एकूण मालमत्तांचे मूल्य आता ₹19,344 कोटी पेक्षा जास्त झाले आहे. सध्या RInfra चे शेअर्स अंदाजे ₹78.96 वर व्यवहार करत असून, कंपनीचे मार्केट कॅपिटलायझेशन सुमारे ₹3,214 कोटी आहे. कंपनीचे P/E गुणोत्तर -0.47 नकारात्मक आहे, जे सध्याच्या आर्थिक अडचणी दर्शवते.
इन्फ्रास्ट्रक्चर क्षेत्रात RInfra ला स्पर्धा
रिलायन्स इन्फ्रास्ट्रक्चर लिमिटेड (RInfra) एका अशा क्षेत्रात कार्यरत आहे जिथे प्रचंड वाढ अपेक्षित आहे. भारत सरकार सार्वजनिक खर्चातून पायाभूत सुविधा विकासाला प्राधान्य देत असून, FY2026-27 साठी ₹12.2 लाख कोटी भांडवली खर्चाचे नियोजन आहे. यामुळे क्षेत्राची वार्षिक वाढ अंदाजे 6.5% राहण्याचा अंदाज आहे. मात्र, RInfra ला लार्सन अँड टुब्रो (Larsen & Toubro) आणि अदानी पोर्ट्स (Adani Ports) सारख्या मोठ्या प्रतिस्पर्धकांचा सामना करावा लागत आहे. तसेच, टाटा पॉवर (Tata Power) सुद्धा युटिलिटीज क्षेत्रात प्रमुख स्पर्धक आहे. RInfra चे नकारात्मक P/E गुणोत्तर त्यांच्या आर्थिक स्थितीबद्दल चिंता वाढवते.
कायदेशीर कारवाई आणि दिवाळखोरी
सध्या RCOM दिवाळखोरी निवारण प्रक्रियेत (insolvency resolution) आहे आणि त्यावर सुमारे ₹40,410 कोटी इतके मोठे कर्ज आहे. ED ने केलेल्या कारवाईत जप्त केलेल्या मालमत्ता या बँकांचे नॉन-परफॉर्मिंग लोन्स (NPAs) कव्हर करण्यासाठी नाहीत, तर त्या वैयक्तिक फायद्यासाठी होत्या, असा ED चा युक्तिवाद आहे. याउलट, RAAG या मालमत्तांना 'वारसा मालमत्ता' (legacy assets) म्हणत आहे. PMLA अंतर्गत, मालमत्ता पीडितांना परत मिळवण्याची तरतूद असली तरी, ही प्रक्रिया गुंतागुंतीची असू शकते. RInfra ला स्टॉक मार्केटमध्येही कमी रेटिंग्स आणि नकारात्मक मूव्हिंग एव्हरेजचा सामना करावा लागत आहे, जे भविष्याबद्दल सावध संकेत देतात.
अनिश्चिततेचे वातावरण
अनिल अंबानी ग्रुपवरील कर्जाचा डोंगर आणि ED सारख्या एजन्सीच्या सुरू असलेल्या तपासामुळे कंपनीच्या भविष्यावर अनिश्चिततेचे सावट आहे. RCOM च्या इन्सॉल्व्हन्सी प्रक्रियेमुळे RInfra च्या पुनरुज्जीवनाच्या योजना आणि व्हॅल्युएशनवर परिणाम होत आहे. पुढील तपास आणि संभाव्य मालमत्ता जप्तीची भीती कंपनीच्या आर्थिक स्थिरतेसाठी मोठे आव्हान आहे.
