CBI ने नोंदवला नवीन गुन्हा, काय आहे आरोप?
सेंट्रल ब्युरो ऑफ इन्व्हेस्टिगेशन (CBI) ने 1 एप्रिल 2026 रोजी RCom आणि त्याचे माजी संचालक अनिल अंबानी यांच्यासह इतरांविरुद्ध नवीन एफआयआर (FIR) दाखल केला आहे. यानुसार, RCom वर LIC ला कंपनीची आर्थिक स्थिती चुकीची दाखवून नॉन-कन्व्हर्टिबल डिबेंचर्स (NCDs) मध्ये ₹4,500 कोटींची गुंतवणूक करण्यास फसवणुकीने प्रवृत्त केल्याचा आरोप आहे. यामुळे LIC चे ₹3,750 कोटींचे मोठे नुकसान झाल्याचे म्हटले जात आहे. हा अनिल अंबानी आणि RCom विरोधात LIC संबंधित CBI ने नोंदवलेला चौथा एफआयआर आहे.
या आरोपांचा आधार BDO India LLP च्या 15 ऑक्टोबर 2020 रोजीच्या फॉरेन्सिक ऑडिट रिपोर्टमध्ये आढळला आहे. या अहवालात कंपनीच्या निधीचा गैरवापर आणि कंपनी-अंतर्गत व्यवहारातून पैशांची अफरातफर (Siphoning) केल्याचा उल्लेख आहे. याच दरम्यान, एनफोर्समेंट डायरेक्टोरेट (ED) ने नोव्हेंबर 2025 मध्ये रिलायन्स ग्रुपशी संबंधित बँक फसवणुकीच्या प्रकरणात ₹1,452.51 कोटींची मालमत्ता जप्त केली होती. आतापर्यंत एकूण सुमारे ₹8,997 कोटींची मालमत्ता जप्त करण्यात आली आहे. CBI आतापर्यंत सात प्रकरणांमध्ये रिलायन्स अनिल अंबानी ग्रुप विरोधात एकूण ₹73,000 कोटींच्या बँक कर्ज फसवणुकीचा तपास करत आहे.
RCom ची चिंताजनक आर्थिक स्थिती
Reliance Communications ची आर्थिक स्थिती अत्यंत बिकट आहे. एप्रिल 2026 पर्यंत, RCom चे मार्केट कॅपिटलायझेशन (Market Capitalization) केवळ ₹279 कोटी ते ₹299 कोटी दरम्यान होते. कंपनीचा प्राइस-टू-अर्निंग (P/E) रेशो लक्षणीयरीत्या नकारात्मक, म्हणजेच -0.02 ते -1.14 पर्यंत आहे, जो कंपनीचे मोठे तोटे दर्शवतो. शेअरची बुक व्हॅल्यू (Book Value) सुद्धा खोल नकारात्मक आहे, जी -₹266.74 किंवा -₹350 पर्यंत जाते. मार्च 2025 पर्यंत, भागधारकांचा निधी (Shareholder Funds) -₹91,490 कोटी होता. RCom ने Q3 FY26 मध्ये ₹69 कोटींचा निव्वळ तोटा (Net Loss) नोंदवला, तर महसूल मागील तिमाहीच्या तुलनेत 27.59% कमी होऊन ₹63 कोटींवर आला, जो एका वर्षातील नीचांक आहे. मार्च 2026 पर्यंत कंपनीचे एकूण आर्थिक कर्ज सुमारे ₹40,410 कोटी होते, ज्यात ₹28,826 कोटी डिफॉल्टचा समावेश आहे. याउलट, LIC ₹55 लाख कोटींहून अधिक मालमत्ता व्यवस्थापित करते आणि त्यांची गुंतवणूक धोरणात्मक व नियमबद्ध असते.
इन्सॉल्व्हन्सी आणि कायदेशीर अडचणी
Reliance Communications 2019 पासून कॉर्पोरेट इन्सॉल्व्हन्सी रिझोल्यूशन प्रोसेस (CIRP) अंतर्गत आहे. कंपनीचे टॉवर व्यवसाय ब्रुकफिल्डला आणि स्पेक्ट्रम/फायबर मालमत्ता रिलायन्स जिओला विकल्यानंतरही कंपनी कर्जाच्या ओझ्याखाली दबलेली राहिली. SBI ने RCom चे कर्ज खाते 'फसवणूक' म्हणून वर्गीकृत केले होते, तर सुप्रीम कोर्टानेही 'फसवणूक' वर्गीकरणाविरुद्धची याचिका फेटाळली आहे. RCom चे भविष्य सध्या सुरू असलेल्या इन्सॉल्व्हन्सी रिझोल्यूशन प्रक्रियेवर अवलंबून आहे, जी NCLT आणि कर्जदारांच्या समितीच्या देखरेखेखाली सुरू आहे.
