अमेरिकन नागरिक आणि OCI कार्डधारक अभिनेता Imran Khan याला फॉरेनर्स रिजनल रजिस्ट्रेशन ऑफिसने (FRRO) 'लीव्ह इंडिया' नोटीस बजावली आहे. मुंबईतील एका राजकीय आंदोलनात सहभागी झाल्यामुळे ही कारवाई करण्यात आली असून, आता याविरुद्ध अभिनेत्याने मुंबई उच्च न्यायालयात धाव घेतली आहे.
अभिनेता Imran Khan, जो अमेरिकेचा नागरिक आणि 'ओव्हरसीज सिटीझन ऑफ इंडिया' (OCI) कार्डधारक आहे, त्याने त्याला मिळालेल्या 'लीव्ह इंडिया' नोटिशीला मुंबई उच्च न्यायालयात आव्हान दिले आहे. या नोटीसद्वारे त्याला २८ ऑक्टोबर पर्यंत देश सोडण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत. मुंबईत मुख्य निवडणूक आयुक्तांच्या विरोधात झालेल्या आंदोलनात सहभागी झाल्यामुळे, भारतीय जनता पक्षाच्या एका प्रतिनिधीने केलेल्या तक्रारीनंतर ही कारवाई करण्यात आली.
OCI कार्डधारकांची स्थिती आणि कायदेशीर पेच
या प्रकरणामुळे OCI कार्डधारकांच्या हक्कांचा मुद्दा पुन्हा एकदा चर्चेत आला आहे. भारताकडे दुहेरी नागरिकत्वाची तरतूद नसल्यामुळे, OCI कार्डधारकांना कायदेशीररित्या 'परदेशी नागरिक' मानले जाते. त्यांना मालमत्ता खरेदी किंवा शिक्षणासारख्या काही बाबतीत सवलती असल्या, तरी ते पूर्ण नागरिक नसतात. या विचित्र स्थितीमुळे त्यांच्यावर 'इमिग्रेशन अँड फॉरेनर्स ॲक्ट' अंतर्गत सरकारचे कडक नियंत्रण असते.
आंदोलनातील सहभाग आणि नियमावली
२०२१ च्या सरकारी अधिसूचनेनुसार, OCI कार्डधारकांना पत्रकारिता, संशोधन किंवा प्रतिबंधित भागात जाण्यासाठी पूर्वपरवानगी घेणे बंधनकारक आहे. मात्र, राजकीय आंदोलनांत सहभागी होण्याबाबत कायदेशीर स्पष्टता नाही. प्रशासनाने 'इमिग्रेशन अँड फॉरेनर्स ॲक्ट'च्या कलम ७(२)(सी) आणि कलम २९ चा आधार घेत ही नोटीस बजावली आहे.
आता सर्वांचे लक्ष मुंबई उच्च न्यायालयाच्या निर्णयाकडे लागले आहे. यापूर्वी २०२० मध्ये कलकत्ता उच्च न्यायालयाने नागरिकत्व दुरुस्ती कायद्याच्या (CAA) विरोधात आंदोलन करणाऱ्या एका परदेशी विद्यार्थ्याला दिलेली अशीच नोटीस रद्द केली होती. न्यायालयाचा हा निर्णय OCI कार्डधारकांच्या अभिव्यक्ती स्वातंत्र्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचा ठरणार आहे.