Nexterity ने एका पोर्टेबल रोबोटची घोषणा केली आहे, जो धोकादायक पाईप फ्लँज मेंटेनन्सचे काम स्वयंचलित (Automate) करेल. रेंटल मॉडेलवर आधारित या तंत्रज्ञानामुळे ऊर्जा आणि खाणकाम क्षेत्रातील मजुरांची कमतरता भरून काढण्यास मदत होणार आहे.
एक्झॉनमोबाईलचे माजी इंजिनिअर लिंडसे इलियट यांच्या नेतृत्वाखालील 'Nexterity' या रोबोटिक्स स्टार्टअप कंपनीने रिमोट-कंट्रोल सिस्टिम सादर केली आहे. ही यंत्रणा तेल, वायू, खाणकाम आणि जलशुद्धीकरण केंद्रांमधील पाईप फ्लँज मेंटेनन्सचे काम स्वयंचलित करते. पाईपचे बोल्ट घट्ट करणे किंवा सैल करणे हे काम अत्यंत धोकादायक आणि कंटाळवाणे मानले जाते, त्यावर हा रोबोट एक प्रभावी उपाय आहे.\n\n### रोबोटची कार्यक्षमता आणि सुरक्षा\nही बॅटरीवर चालणारी, दोन तुकड्यांची रोबोटिक सिस्टिम पाईपच्या भोवती फिट बसते. हे उपकरण २ ते ८ इंच व्यासाच्या पाईपवर काम करू शकते, जे उत्तर अमेरिकेतील बहुतांश इन्फ्रास्ट्रक्चरसाठी उपयुक्त आहे. हे रोबोट्स एकाच वेळी ४ बोल्टवर काम करतात, ज्यामुळे काम जलद होते आणि मजुरांचा जीवघेणा धोकाही टळतो.\n\n### गुंतवणूकदारांसाठी रेंटल मॉडेल (Business Model)\nगुंतवणूकदारांसाठी या स्टार्टअपचे 'रेंटल-आधारित' मॉडेल सर्वात महत्त्वाचे आहे. हे यंत्र पोर्टेबल असल्याने ते सहज कुठेही नेता येते. कंपन्यांना महागडे उपकरण खरेदी करण्याऐवजी गरजेनुसार ते भाड्याने घेता येईल. या मॉडेलमुळे कंपनीला 'वन-टाइम सेल्स' ऐवजी 'रिकरिंग रेव्हेन्यू' (Recurring Revenue) मिळण्याची मोठी संधी आहे.\n\n### आव्हाने आणि भविष्यातील संधी\nसध्या ही कंपनी उत्तर अमेरिकेवर लक्ष केंद्रित करत असली, तरी भारतसारख्या विकसनशील देशांमध्येही अशा सुरक्षित तंत्रज्ञानाची मागणी वाढू शकते. मात्र, हार्डवेअर स्टार्टअप असल्याने हे रोबोट्स अत्यंत कठीण आणि हाय-प्रेशर वातावरणात किती काळ टिकतात, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. न्यूक्लियर पॉवर आणि केमिकल मॅन्युफॅक्चरिंगसारख्या क्षेत्रांत वापरासाठी या यंत्रांना कडक सुरक्षा मानकांवर खरे उतरावे लागेल.