DPIIT आणि NCAER च्या ताज्या अहवालानुसार, भारताचा लॉजिस्टिक खर्च तब्बल **₹24.01 लाख कोटी** म्हणजेच GDP च्या **8%** इतका आहे. या खर्चात घट झाल्यास मॅन्युफॅक्चरिंग आणि कमोडिटी कंपन्यांच्या नफ्यात मोठी सुधारणा होण्याची शक्यता आहे.
भारतात मालाची ने-आण करणे आता गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्वाचा केंद्रबिंदू ठरत आहे. DPIIT आणि NCAER च्या मते, 2023-24 या आर्थिक वर्षात देशाचा एकूण लॉजिस्टिक खर्च ₹24.01 लाख कोटी इतका होता, जो देशाच्या GDP च्या साधारण 8% आहे. मॅन्युफॅक्चरिंग, शेती आणि खाणकाम यांसारख्या क्षेत्रांत वाहतुकीचा खर्च हा एकूण खर्चाचा मोठा भाग असतो, त्यामुळे या खर्चात झालेली थोडीही कपात नफ्याचे प्रमाण (Profit Margins) थेट वाढवू शकते.
सरकारी पावले आणि बदल
सरकार PM Gati Shakti प्लॅटफॉर्म आणि National Logistics Policy द्वारे रस्ते, रेल्वे आणि बंदरांच्या कनेक्टिव्हिटीवर भर देत आहे. यामुळे देशांतर्गत व्यापारातील अडथळे कमी होऊन मालाची वाहतूक जलद होण्यास मदत होणार आहे. कंपन्यांचा इन्व्हेंटरी खर्च कमी झाल्याने बाजारात त्यांची स्पर्धात्मकता वाढणार आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी काय आहे महत्त्वाचे?
बाजारात आता तंत्रज्ञानावर आधारित सप्लाय चेनचा कल वाढत आहे. यामध्ये Delhivery सारख्या AI तंत्रज्ञान वापरणाऱ्या कंपन्या, तसेच Container Corporation of India (Concor) आणि Adani Ports सारख्या मल्टीमोडल इन्फ्रास्ट्रक्चरवर लक्ष केंद्रित करणाऱ्या कंपन्या मोठ्या बदलाचे वाहक ठरत आहेत.
गुंतवणुकीतील धोके
१. अंमलबजावणीतील विलंब: मोठ्या इन्फ्रास्ट्रक्चर प्रकल्पांच्या खर्चात वाढ किंवा कामात विलंब होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
२. इंधन दरांचे फटके: भारतीय लॉजिस्टिक क्षेत्र आजही मोठ्या प्रमाणावर रस्ते वाहतुकीवर अवलंबून आहे. डिझेलच्या किमती वाढल्यास तंत्रज्ञानामुळे झालेली बचत वाया जाऊ शकते.
३. असंघटित क्षेत्राचे आव्हान: लॉजिस्टिक क्षेत्राचा मोठा भाग आजही असंघटित आहे, ज्यामुळे आधुनिकीकरणाचा वेग अपेक्षेपेक्षा कमी राहू शकतो.
पुढील काळात गुंतवणूकदारांनी मॅन्युफॅक्चरिंग कंपन्यांच्या तिमाही निकालांकडे लक्ष दिले पाहिजे. लॉजिस्टिक सुधारणांचा कंपन्यांच्या मार्जिनवर प्रत्यक्ष परिणाम होतोय का, हे पाहणे गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्वाचे ठरेल.
