Indian Council of Agricultural Research (ICAR) ने एक अशी AI-आधारित प्रणाली विकसित केली आहे, ज्यामुळे इन्फ्रास्ट्रक्चर प्रकल्पांच्या सुरुवातीच्या सर्वेक्षणाचा खर्च आणि वेळ **75%** नी कमी होईल. ही टेक्नॉलॉजी आधीच **2 लाख किलोमीटर** रूटवर वापरली गेली असून, Adani Transmission आणि Tata Projects सारख्या कंपन्यांना याचा मोठा फायदा होत आहे.
जमिनीच्या खालील स्थितीचा अचूक अंदाज
ICAR च्या नॅशनल ब्युरो ऑफ सॉईल सर्व्हे अँड लँड यूज प्लॅनिंग (NBSS&LUP) ने ही प्रगत प्रणाली तयार केली आहे. सॅटेलाईट रिमोट सेन्सिंग, ऐतिहासिक भूगर्भीय डेटा आणि मशीन-लर्निंग मॉडेल्सच्या मदतीने, ही प्रणाली बांधकाम सुरू होण्यापूर्वी जमिनीच्या खोली, घनता आणि भार सहन करण्याची क्षमता (Bearing Capacity) यांचा अचूक अंदाज लावते.
प्रकल्पांचा वेळ आणि पैसा वाचणार
इन्फ्रास्ट्रक्चर क्षेत्रात अचानक उद्भवणाऱ्या भूगर्भीय अडचणींमुळे अनेकदा प्रकल्प लांबणीवर पडतात आणि खर्च वाढतो. मात्र, या डिजिटल टूलमुळे आता एका दिवसात 1,000 किलोमीटरच्या इन्फ्रा अलाईमेंटचे मूल्यांकन करणे शक्य झाले आहे. यामुळे कामाची गती वाढून कंपन्यांची कार्यक्षमता सुधारण्यास मदत होत आहे.
कॉर्पोरेट जगताचा सहभाग
Adani Transmission Ltd., Sterlite Technologies Ltd., Tata Projects Ltd. आणि KEC International Ltd. यांसारख्या बड्या कंपन्यांनी या प्रणालीचा वापर आधीच सुरू केला आहे. प्री-बिड (Pre-bid) स्टेजला मिळालेल्या या माहितीमुळे फाउंडेशन आणि खोदकामाचा खर्च अचूकपणे ठरवणे कंपन्यांना सोपे झाले आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी काय आहे महत्त्वाचे?
हे लक्षात घेणे गरजेचे आहे की, हे तंत्रज्ञान केवळ एक सुरुवातीचे नियोजन साधन (Preliminary tool) आहे. त्यामुळे प्रत्यक्ष इंजिनिअरिंग सर्वेक्षणाला पूर्णपणे पर्याय नाही. ही प्रणाली केवळ प्रकल्पातील अनिश्चितता आणि जोखीम कमी करण्यास मदत करते. या तंत्रज्ञानाचा वापर करून ज्या कंपन्या आपल्या ऑपरेशन्सचे मार्जिन सुधारतील, त्यांच्यावर गुंतवणूकदारांचे लक्ष असणे फायदेशीर ठरू शकते.