Helix Carbon या स्टार्टअप कंपनीने ब्लास्ट फर्नेसच्या उत्सर्जनाचा पुनर्वापर करणारे इलेक्ट्रोलायसिस तंत्रज्ञान विकसित केले आहे. यामुळे पोलाद निर्मितीतील कोकचा (coke) वापर कमी होऊन खर्च वाचण्याची शक्यता आहे. महत्त्वाची बाब म्हणजे, ही कंपनी सध्या शेअर बाजारात लिस्टेड नाही.
पोलाद उद्योगात (Steel Industry) कार्बन उत्सर्जन हा एक मोठा चिंतेचा विषय आहे. Helix Carbon या स्टार्टअप कंपनीने एक अशी इलेक्ट्रोलायसिस-आधारित प्रणाली तयार केली आहे, जी ब्लास्ट फर्नेसधून बाहेर पडणाऱ्या कार्बन डायऑक्साइडला कार्बन मोनोऑक्साइडमध्ये रूपांतरित करते. हा गॅस पुन्हा फर्नेसमध्ये इंधन म्हणून वापरला जातो, ज्यामुळे लोह निर्मितीसाठी लागणाऱ्या कोकच्या वापरात कपात होते.\n\n### खर्च आणि फायद्याचे गणित\n\nकंपनीच्या दाव्यानुसार, या तंत्रज्ञानामुळे पोलाद उत्पादक त्यांच्या कोकच्या गरजेपैकी १/३ भाग वाचवू शकतात. यामुळे प्रति टन लोह उत्पादनामागे सुमारे $14 ची बचत होऊ शकते. कमी मार्जिनवर काम करणाऱ्या स्टील कंपन्यांसाठी हा एक मोठा दिलासा ठरू शकतो.\n\n### गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्वाची टीप\n\nगुंतवणूकदारांनी हे लक्षात घेणे गरजेचे आहे की, Helix Carbon ही एक खाजगी कंपनी आहे आणि ती सध्या NSE किंवा BSE सारख्या कोणत्याही सार्वजनिक शेअर बाजारावर उपलब्ध नाही. त्यामुळे या कंपनीच्या शेअर्समध्ये गुंतवणूक करण्याचा सध्या कोणताही पर्याय नाही. सध्या हे तंत्रज्ञान संशोधन आणि प्रायोगिक (Pilot) टप्प्यावर आहे.\n\n### स्टील क्षेत्रासमोर आव्हाने\n\nही नवीन टेक्नॉलॉजी भविष्यात कार्बन उत्सर्जन कमी करण्यासाठी महत्त्वाची ठरू शकते. मात्र, स्टील प्लांटच्या अत्यंत उष्ण वातावरणात हे तंत्रज्ञान मोठ्या प्रमाणावर (Industrial Scale) यशस्वीपणे राबवणे हे एक मोठे आव्हान असेल. सध्या जगभरातील स्टील उत्पादक ग्रीन हायड्रोजन आणि इलेक्ट्रिक आर्क फर्नेससारख्या पर्यायांचाही विचार करत आहेत. या तंत्रज्ञानाची आर्थिक व्यवहार्यता ही भविष्यातील ऊर्जा दर आणि कार्बन धोरणांवर अवलंबून असेल.