ऑप्टिकल क्षेत्रातील दिग्गज कंपनी ZEISS ने भारतात संशोधनासाठी (R&D) मोठी पावले उचलली आहेत. Dr Agarwal’s Eye Hospital आणि Narayana Nethralaya सोबत झालेल्या या भागीदारीमुळे भारतातील रुग्णालय आता केवळ उपकरणे खरेदी करणारी केंद्रे न राहता जागतिक दर्जाची संशोधन केंद्रे बनणार आहेत.
जर्मन तंत्रज्ञान कंपनी ZEISS ने भारतीय आरोग्य क्षेत्रात एक धोरणात्मक बदल घडवून आणला आहे. कंपनीने भारतातील दोन नामांकित आय केअर चेन - डॉ. अगरवाल्स आय हॉस्पिटल आणि नारायण नेत्रालया यांच्यासोबत अनेक वर्षांचा करार केला आहे. या करारामुळे आता हे नाते केवळ 'उपकरणे विकणारा' आणि 'खरेदी करणारा' यांच्या पलीकडे जाऊन एका संशोधनात्मक पार्टनरशिपमध्ये रूपांतरित झाले आहे.\n\n### उपकरणांच्या पलीकडे जाऊन संशोधन (From Equipment Supplier to Partner)\n\nया भागीदारीचा मुख्य उद्देश संयुक्त उत्पादन विकास, क्लिनिकल रिसर्च आणि विशेष प्रशिक्षण केंद्रे उभारणे हा आहे. ZEISS आपल्या अत्याधुनिक ऑप्टोइलेक्ट्रॉनिक्स तंत्रज्ञानाला भारतीय क्लिनिकल डेटाशी जोडणार आहे. या 'टू-वे पाइपलाइन' मुळे ZEISS ला त्यांच्या आगामी नेत्रविकार उपचारांच्या (ophthalmic solutions) तंत्रज्ञानात सुधारणा करणे सोपे होईल. उदाहरणार्थ, त्यांची प्रसिद्ध SMILE लेझर व्हिजन-करेक्शन सिस्टीम अधिक प्रभावी करण्यासाठी भारतीय रुग्णांचा डेटा वापरला जाणार आहे.\n\nभारतीय रुग्णालयांना याचा फायदा असा होईल की त्यांना अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचे लवकर एक्सेस मिळेल आणि जागतिक प्रोटोकॉलनुसार उपचार पद्धती प्रमाणबद्ध (standardize) करता येतील.\n\n### भारत एक क्लिनिकल हब म्हणून\n\nही भागीदारी भारतीय आरोग्य क्षेत्रातील एका मोठ्या ट्रेंडचे निदर्शक आहे. भारतातील रुग्णांची मोठी संख्या पाहता, जागतिक कंपन्या आता येथे केवळ विक्री न करता संशोधनासाठी सहकार्य करत आहेत. ZEISS ने याआधीच IIT मद्रास सोबत चेन्नईमध्ये एक संशोधन केंद्र सुरू केले आहे. आता खासगी रुग्णालयांसोबतच्या भागीदारीमुळे ZEISS चे भारतातील स्थान जागतिक उत्पादनांच्या निर्मितीत अधिक भक्कम झाले आहे.\n\n### गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्वाचे\n\nजरी या कंपन्यांपैकी बहुतेक खासगी मालकीच्या असल्या, तरी हा ट्रेंड भारतीय हेल्थकेअर सेक्टरवर लक्ष ठेवून असलेल्या गुंतवणूकदारांसाठी अत्यंत महत्त्वाचा आहे. जर अशा संशोधनातून स्वस्त आणि दर्जेदार 'मेड इन इंडिया' वैद्यकीय उपकरणे तयार झाली, तर आयातीवरील अवलंबित्व कमी होईल आणि संपूर्ण वैद्यकीय तंत्रज्ञान क्षेत्रातील स्पर्धा बदलू शकते. तसेच, अशा भागीदारी मिळवणारी रुग्णालये ही भविष्यात अधिक सक्षम आणि प्रगत मानली जातील.