University of Hyderabad च्या संशोधकांनी एका नवीन टायटॅनियम-कोबाल्ट-क्रोमियम मिश्रधातूची (Alloy) निर्मिती केली आहे. हे तंत्रज्ञान मानवी हाडांच्या गुणधर्मांशी मिळतेजुळते असल्याने भविष्यात इम्प्लांट्सचे आयुष्य वाढण्यास आणि शस्त्रक्रियेची गरज कमी होण्यास मदत होईल.
काय आहे हे नवीन संशोधन?
University of Hyderabad च्या नेतृत्वाखालील टीमने IIT Delhi, IIT Bhubaneswar आणि CSIR-CECRI यांच्या मदतीने 'मल्टी-प्रिन्सिपल एलिमेंट अलॉयज' (MPEAs) नावाची नवीन श्रेणी विकसित केली आहे. ऑर्थोपेडिक इम्प्लांट्समध्ये सध्या असलेल्या तांत्रिक मर्यादांवर हे संशोधन उपाय शोधते.
जुन्या इम्प्लांट्समधील समस्या
सध्या वापरले जाणारे हिप रिप्लेसमेंट आणि इतर मेडिकल इम्प्लांट्स मानवी शरीरातील गुंतागुंतीच्या वातावरणात दीर्घकाळ टिकत नाहीत. शरीरातील रसायनांमुळे धातूची झीज (Corrosion) होते. तसेच, हे धातू नैसर्गिक हाडांपेक्षा जास्त कडक असतात, ज्यामुळे आजूबाजूच्या हाडांची घनता कमी होऊन इम्प्लांट ढिले पडण्याची भीती असते.
MPEA तंत्रज्ञानाचे फायदे
संशोधकांनी टायटॅनियम, कोबाल्ट आणि क्रोमियम एकत्र करून एक मिश्रधातू तयार केला आहे. याचा महत्त्वाचा फायदा म्हणजे, याची लवचिकता (Mechanical Stiffness) मानवी हाडांशी मिळतीजुळती आहे. यामुळे 'स्ट्रेस शिल्डिंग'चा त्रास कमी होऊन इम्प्लांट जास्त काळ टिकू शकेल.
पुढचा प्रवास आणि गुंतवणूक
हे संशोधन 'Advanced Healthcare Materials' या जर्नलमध्ये प्रसिद्ध झाले आहे. जरी हे विज्ञानातील मोठे पाऊल असले तरी, व्यावसायिक वापरासाठी अजून लांबचा पल्ला गाठायचा आहे. आता यावर दीर्घकालीन क्लिनिकल ट्रायल्स होतील आणि त्यानंतरच हे तंत्रज्ञान रुग्णालयांमध्ये उपलब्ध होऊ शकेल. मेडिकल क्षेत्रातील गुंतवणूकदारांसाठी हे भविष्यातील एक आशादायक तंत्रज्ञान मानले जात आहे.