ब्रिटनच्या MHRA ने आरोग्यसेवेत AI वापरण्यासाठी 'L-Plate' नावाचा टप्प्याटप्प्याने मंजुरी देणारा नवीन नियम जाहीर केला आहे. यामुळे क्लिनिकल प्रक्रियेत AI चा वापर वेगवान होईल आणि पेशंटची सुरक्षाही जपली जाईल.
काय आहे 'L-Plate' प्रणाली?
ब्रिटनच्या Medicines and Healthcare products Regulatory Agency (MHRA) ने आरोग्यसेवेत कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आणण्यासाठी एक नवीन रोडमॅप तयार केला आहे. याला त्यांनी 'L-Plate' सिस्टिम असे नाव दिले आहे, जे शिकाऊ ड्रायव्हरच्या परवान्याप्रमाणे काम करेल. म्हणजेच, कोणतीही AI सिस्टिम थेट पूर्ण मंजुरीची वाट न पाहता, सुरुवातीला क्लिनिकल सेटिंगमध्ये कडक देखरेखीखाली (Supervision) वापरली जाऊ शकते.
भारतीय गुंतवणूकदारांसाठी का महत्त्वाचे?
या बातमीचा थेट परिणाम भारतीय शेअर बाजारातील दिग्गज IT कंपन्यांवर होऊ शकतो. TCS, Infosys आणि Wipro यांसारख्या कंपन्या अनेक वर्षांपासून ब्रिटनच्या National Health Service (NHS) सोबत डिजिटल ट्रान्सफॉर्मेशनसाठी काम करत आहेत. हा नवीन नियम अंमलात आल्यास हेल्थ-टेक प्रकल्पांचा कालावधी कमी होऊ शकतो, ज्यामुळे या कंपन्यांना नवीन संधी मिळतील.
आव्हाने आणि रिस्क फॅक्टर
नियम लवचिक असले तरी कंपन्यांना आता अधिक सतर्क राहावे लागेल. 'L-Plate' मॉडेलमध्ये डेटा ट्रान्सपरन्सी (Data Transparency) आणि सतत मॉनिटरिंग (Continuous Monitoring) अनिवार्य असेल. कंपन्यांना कंप्लायन्स (Compliance) आणि ऑडिटिंगचा खर्च वाढवावा लागेल. जर एखादे AI टूल प्रत्यक्ष क्लिनिकल वापरात अपयशी ठरले, तर त्यावर बंदी येण्याची शक्यता आहे, ज्यामुळे गुंतवणूकदारांनी सावध राहणे गरजेचे आहे.
ही प्रणाली युरोपच्या (EU AI Act) कठोर नियमांच्या अगदी उलट आहे, ज्यामुळे ब्रिटन स्वतःला एक 'इनोव्हेशन हब' म्हणून प्रस्थापित करण्याचा प्रयत्न करत आहे.