बेंगळुरूस्थित स्टार्टअप Theranautilus ला 'Economic Times Startup Awards 2026' मध्ये 'टॉप इनोव्हेटर' पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले आहे. ही कंपनी वैद्यकीय क्षेत्रातील नॅनोरोबोट तंत्रज्ञानावर काम करत असून, सप्टेंबर 2026 मध्ये मानवी क्लिनिकल चाचण्यांची तयारी करत आहे.
नॅनोरोबोट्सची कमाल
इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्स (IISc) मधून उगम पावलेल्या या स्टार्टअपचे नॅनोरोबोट्स चुंबकीय लहरींच्या मदतीने मानवी शरीरात अचूकपणे काम करू शकतात. याला 'स्वॅलोड सर्जन' (Swallowed Surgeon) असेही म्हटले जात आहे, कारण हे रोबोट्स अत्यंत कमी वेदनादायक शस्त्रक्रिया करण्यासाठी सक्षम आहेत. कंपनी सध्या दंतवैद्यकशास्त्रात, विशेषतः रूट कॅनल उपचारांमध्ये क्रांती घडवण्यासाठी सज्ज झाली आहे.
अनोखा बिझनेस मॉडेल
Theranautilus ने केवळ उत्पादक न राहता एक 'तंत्रज्ञान प्लॅटफॉर्म' म्हणून काम करण्याचा निर्णय घेतला आहे. याचा अर्थ असा की, ते स्वतः कारखाने उभारण्याऐवजी आपली पेटंट केलेली तंत्रज्ञान प्रणाली मोठ्या फार्मास्युटिकल आणि मेडिकल उपकरणांच्या कंपन्यांना लायसन्स (License) देणार आहेत. यामुळे कंपनीचा मोठ्या भांडवली खर्चाचा भार वाचणार आहे.
गुंतवणुकीचा दृष्टिकोन आणि धोके
महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे Theranautilus ही एक खाजगी (Private) कंपनी आहे आणि ती शेअर बाजारात लिस्टेड नाही. या स्टार्टअपला आतापर्यंत ₹65 कोटींचा निधी मिळाला आहे. मात्र, नॅनो-तंत्रज्ञान आणि बायोटेक क्षेत्रातील कंपन्यांमध्ये मोठे जोखीम घटक असतात. सप्टेंबर 2026 मध्ये होणाऱ्या क्लिनिकल चाचण्या या कंपनीच्या भविष्यासाठी अत्यंत महत्त्वाच्या आहेत. या चाचण्यांमध्ये सुरक्षा आणि परिणामकारकतेचे निकष पूर्ण करणे हे एक मोठे आव्हान असेल. नियामक मान्यता न मिळाल्यास किंवा चाचण्यांमध्ये अपयश आल्यास प्रगती मंदावू शकते, हे गुंतवणूकदारांनी लक्षात घेणे गरजेचे आहे.