भारतातील संपन्न वर्गामध्ये हृदयरोगाचे प्रमाण चिंताजनक रितीने वाढत आहे, ज्याचा थेट परिणाम आता घरगुती बजेटवर दिसून येत आहे. तब्बल **३८%** पेक्षा जास्त कुटुंबांना वार्षिक **₹१,००,०००** हून अधिक खर्च करावा लागत असून, आरोग्य विमा आणि निदानातील त्रुटींमुळे परिस्थिती बिकट बनली आहे.
अमेरिकन जर्नल ऑफ प्रिव्हेंटिव्ह मेडिसिनमध्ये प्रसिद्ध झालेल्या एका नव्या संशोधनाने या समजुतीला छेद दिला आहे की, संपत्ती हा हृदयविकारापासून बचावाचा ढाल आहे. ४५ वर्षांवरील ६५,००० पेक्षा जास्त लोकांच्या डेटावरून असे दिसून आले आहे की, उच्च जीवनमान असलेल्या लोकांमध्ये हृदयविकाराचे प्रमाण अधिक आहे. बदललेली जीवनशैली आणि उच्च कॅलरीयुक्त आहार हे याचे मुख्य कारण असल्याचे समोर आले आहे.
खिशावर पडणारा ताण
अनेक रुग्णालयांच्या आकडेवारीनुसार, हृदयविकाराच्या उपचारांचा वार्षिक खर्च आता ₹१,००,००० च्या पलीकडे गेला आहे. विशेष म्हणजे ३८% पेक्षा जास्त कुटुंबांसाठी हा खर्च 'कॅटास्ट्रॉफिक' (Catastrophic) ठरत आहे, म्हणजेच तो त्यांच्या वार्षिक उत्पन्नाचा एक मोठा हिस्सा गिळंकृत करत आहे. सध्याच्या सरकारी आणि खासगी विमा पॉलिसींमध्ये 'आउटपेशंट' (OPD) आणि दीर्घकालीन उपचारांचा खर्च कव्हर होत नसल्याने सामान्य कुटुंबांना स्वतःच्या बचतीतून हा खर्च करावा लागत आहे.
निदानातील मोठी दरी
एकीकडे श्रीमंतांमध्ये हा धोका वाढत असताना, गरीब वर्गामध्ये निदानाची मोठी दरी (Diagnostic Gap) दिसून येत आहे. देशातील केवळ १०% लोकांकडे रक्तदाब आणि इतर हृदयविकारांच्या लक्षणांचे मॉनिटरिंग करण्यासाठी आवश्यक असलेली आर्थिक किंवा भौतिक सोय उपलब्ध आहे.
पर्यावरणीय फटका
केवळ जीवनशैलीच नाही, तर प्रदूषणाचाही हृदयविकाराच्या वाढत्या धोक्यात मोठा वाटा आहे. भारतातील ३१% हृदयविकारांचे प्रमाण हे वायुप्रदूषणामुळे असल्याचे दिसून आले आहे. याचा फटका गरीब वर्गाला अधिक बसत आहे, कारण त्यांना स्वच्छ ऊर्जेचा अभाव आणि घातक वातावरणात राहावे लागते.
गुंतवणूकदारांसाठी संधी आणि आव्हाने
गुंतवणूकदारांच्या दृष्टीने, भविष्यात कॉम्प्रिहेन्सिव्ह हेल्थ इन्शुरन्स आणि डायग्नोस्टिक सेवा देणाऱ्या कंपन्यांची मागणी वाढण्याची शक्यता आहे. भविष्यात जर सरकारद्वारे हृदयविकाराच्या उपचारांसाठी सर्वसमावेशक धोरणे किंवा विमा कव्हरेज सुधारले, तर त्याचा फायदा या क्षेत्रातील कंपन्यांना नक्कीच मिळू शकतो.