बेंगळुरूमध्ये एका 'पेप्टाइड पार्टी'वर बंदी घातल्यानंतर, आता आरोग्य यंत्रणा अनधिकृत इंजेक्टेबल पेप्टाइड्सच्या विक्रीवर कडक कारवाई करत आहेत. FDA सारख्या जागतिक संस्था आणि स्थानिक प्रशासनाचा आता 'बायोहॅकिंग' उत्पादनांकडे मोर्चा वळला आहे.
आरोग्य यंत्रणांनी आता 'इंजेक्टेबल पेप्टाइड्स'च्या ग्रे मार्केटवर (Gray Market) करडी नजर ठेवली आहे. नुकतीच बेंगळुरूमध्ये आयोजित एक 'पेप्टाइड पार्टी' कर्नाटक अन्न सुरक्षा आणि औषध प्रशासनाने रद्द केली, ज्यामुळे या क्षेत्रात सुरू असलेल्या अनधिकृत व्यवहारांवर प्रकाश पडला आहे. केवळ भारतातच नव्हे, तर जगभरातील US FDA सारख्या नियामक संस्थांनीही अनधिकृत पेप्टाइड उत्पादने विकणाऱ्या ऑनलाइन विक्रेत्यांना वॉर्निंग लेटर्स पाठवण्यास सुरुवात केली आहे.
क्लिनिकल वि. ग्रे मार्केट
प्रशासनाचा मुख्य आक्षेप हा एफडीए-मान्यताप्राप्त पेप्टाइड थेरपी आणि ग्राहकांना थेट विकल्या जाणाऱ्या प्रायोगिक पेप्टाइड्समधील फरकाबाबत आहे. इन्सुलिन किंवा काही GLP-1 ॲगोनिस्ट सारखी औषधे वैद्यकीय देखरेखीखाली घेणे आवश्यक असते. मात्र, ऑनलाइन मिळणारी अनेक उत्पादने क्लिनिकल चाचण्यांशिवाय बाजारात आणली जात आहेत. अशा रसायनांच्या जटिल रचनेमुळे, डोसमध्ये थोडाही बदल झाल्यास मानवी आरोग्यावर गंभीर परिणाम होऊ शकतात.
गुंतवणूकदारांसाठी सतर्कतेचा इशारा
गुंतवणूकदारांच्या दृष्टीने, औषध उद्योग आणि वेलनेस मार्केटमधील या धूसर सीमेवर काम करणाऱ्या कंपन्यांसाठी आता 'रेग्युलेटरी रिस्क' वाढली आहे. ज्या कंपन्या मेडिकल लायसन्सशिवाय किंवा विनापरवाना पदार्थ विकत आहेत, त्यांच्यावर कडक कारवाई होण्याची शक्यता आहे. या कंपन्या अनेकदा सोशल मीडिया इन्फ्लुएन्सर्सचा वापर करून आपली उत्पादने खपवतात, जे आता प्रशासनाच्या रडारवर आले आहे.
दीर्घकाळात, जेथे उत्पादन प्रमाणीकरण आणि कायदेशीर नियमांचे पालन केले जाते, अशाच आरोग्य सेवा (Healthcare) आणि बायोटेक कंपन्या या क्षेत्रात टिकून राहतील. अनधिकृत कंपन्यांवर येणाऱ्या संभाव्य बंदीमुळे या क्षेत्रात मोठी अस्थिरता (Volatility) निर्माण होऊ शकते, त्यामुळे गुंतवणूकदारांनी सतर्क राहणे गरजेचे आहे.