भारत सरकारच्या eSanjeevani टेलिमेडिसिन प्लॅटफॉर्मने ५० कोटी टेलिकन्सल्टेशन्सचा ऐतिहासिक टप्पा गाठला आहे. १.४ लाख आरोग्य केंद्रांना जोडणाऱ्या या सुविधेमुळे देशाच्या डिजिटल आरोग्य व्यवस्थेत क्रांती घडून आली आहे.
भारत सरकारच्या आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालयांतर्गत चालणाऱ्या eSanjeevani या राष्ट्रीय टेलिमेडिसिन प्लॅटफॉर्मने १५ सप्टेंबर २०२६ रोजी ५० कोटी संमिश्र कंसल्टेशन्सचा टप्पा पार केला आहे. दुर्गम भागातील रुग्णांपर्यंत पोहोचण्याच्या क्षमतेमुळे या प्लॅटफॉर्मला प्रचंड लोकप्रियता मिळाली आहे. उपलब्ध आकडेवारीनुसार, एकूण कंसल्टेशन्सपैकी ५७.१४% वाटा महिलांचा आहे, तर ४६ वर्षांवरील नागरिकांचे प्रमाण ४०% हून अधिक आहे. हे स्पष्ट करते की, पारंपारिक आरोग्य सेवा मिळवण्यात अडचणी असलेल्या वर्गांसाठी हे तंत्रज्ञान वरदान ठरत आहे.
डिजिटल इन्फ्रास्ट्रक्चर आणि AI चा वापर
ही सेवा सध्या १९,४७३ मेडिकल हब आणि १.४२ लाखांहून अधिक 'आयुष्मान आरोग्य मंदिर' केंद्रांच्या नेटवर्कद्वारे दिली जाते. डॉक्टरांशी रिअल-टाइम संवाद साधता येत असल्याने रुग्णांचा प्रवासाचा वेळ आणि खर्च वाचतो. विशेष म्हणजे, आता या प्लॅटफॉर्ममध्ये AI-पावर्ड क्लिनिकल डिसिजन सपोर्ट सिस्टम समाकलित करण्यात आली आहे, ज्यामुळे निदान प्रक्रियेत अधिक वेग आणि अचूकता आली आहे.
क्षेत्रावर होणारा परिणाम आणि आव्हाने
जरी हा एक सरकारी उपक्रम असला तरी, याचे यश संपूर्ण भारतीय हेल्थकेअर आणि टेक्नॉलॉजी क्षेत्रासाठी महत्त्वाचे आहे. वाढत्या डेटा व्हॉल्यूममुळे सुरक्षित डेटा स्टोरेज आणि कनेक्टिव्हिटीची मागणी वाढली आहे. भविष्यात ABHA (Ayushman Bharat Health Account) शी पूर्णपणे एकत्रीकरण करणे, सायबर सुरक्षा राखणे आणि तळागाळातील आरोग्य कर्मचाऱ्यांना प्रशिक्षित करणे ही मोठी आव्हाने सरकारसमोर असतील.