इंडियन पेटंट ऑफिसने TB Alliance च्या BPaL टीबी उपचाराच्या पेटंट अर्जाला नकार दिला आहे. या निर्णयामुळे आता भारतीय कंपन्यांना या औषधाचे स्वस्त जेनेरिक प्रकार तयार करण्याची संधी मिळणार आहे.
निर्णयाचे मुख्य कारण काय?
इंडियन पेटंट ऑफिसने २७ ऑक्टोबर २०२६ रोजी जारी केलेल्या आदेशात स्पष्ट केले की, हे औषध संकलन (drug combination) नवीन नाविन्यपूर्ण निकषात बसत नाही. भारतीय पेटंट कायदा, १९७० मधील कलम ३(ड) अंतर्गत हा अर्ज फेटाळण्यात आला आहे. जुन्या संशोधनाचा वापर करून पेटंट कालावधी वाढवण्याचा प्रयत्न या कायद्यांतर्गत रोखला जातो.
जेनेरिक औषध कंपन्यांसाठी मोठी संधी
BPaL हा उपचार बेडॅक्विलाइन (Bedaquiline), प्रेटोमानिड (Pretomanid) आणि लाइनझोलिड (Linezolid) या तीन औषधांचा संच आहे. हा उपचार ड्रग-रेझिस्टंट टीबीसाठी अत्यंत प्रभावी मानला जातो. जागतिक आरोग्य संघटनेनेही (WHO) याला मान्यता दिली आहे. आता पेटंट नाकारल्यामुळे देशांतर्गत फार्मा कंपन्या या औषधांचे स्वस्त जेनेरिक पर्याय बाजारात आणू शकतील, ज्यामुळे नॅशनल टीबी एलिमिनेशन प्रोग्राम (NTEP) अंतर्गत रुग्णांवरील उपचारांचा खर्च मोठ्या प्रमाणात खाली येण्याची शक्यता आहे.
मार्केट डायनॅमिक्स आणि गुंतवणूकदारांसाठी इशारा
या निर्णयामुळे फार्मा क्षेत्रातील बाजारपेठेत मोठी उलथापालथ होण्याची चिन्हे आहेत. ज्या कंपन्या आधीच टीबी उपचारांच्या पोर्टफोलिओमध्ये सक्रिय आहेत, त्यांना आता स्वस्त जेनेरिक स्पर्धेचा सामना करावा लागेल. यापूर्वीही अशा पेटंट फेटाळल्याच्या घटनांमुळे फार्मा कंपन्यांच्या मार्जिनवर परिणाम झाला आहे. आता गुंतवणूकदारांनी औषध निर्मितीमधील गुणवत्ता आणि नियामक बदलांकडे बारकाईने लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे.