भारतातील आरोग्य सेवा आता 'एपिसोडिक' उपचारांकडून 'कंटिन्युअस' देखरेखीकडे वळत आहेत. Ultrahuman आणि Apollo Hospitals सारख्या कंपन्या AI आणि वेअरेबल गॅझेट्सद्वारे रुग्णांच्या आरोग्याचा डेटा सतत ट्रॅक करण्यावर भर देत आहेत.
भारतीय आरोग्य सेवा क्षेत्रात सध्या मोठे स्थित्यंतर सुरू आहे. आतापर्यंत आपण केवळ आजारी पडल्यावर डॉक्टरांकडे जाण्याची (Episodic care) पद्धत पाहत होतो, परंतु आता आरोग्य क्षेत्र 'कंटिन्युअस मॉनिटरिंग'कडे वळत आहे. यामध्ये आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) आणि वेअरेबल टेक्नॉलॉजीचा वापर करून रुग्णांच्या आरोग्यावर २४x७ लक्ष ठेवले जात आहे.
टेक-वेलनेसचा वाढता प्रभाव
Ultrahuman आणि Kapiva सारखे स्टार्टअप्स या बदलाचे नेतृत्व करत आहेत. वेअरेबल डिव्हाइसेसद्वारे झोप, ग्लुकोजची पातळी आणि हृदयविकाराचे ठोके यांचा मागोवा घेत कंपनी ग्राहकांना त्यांच्या जीवनशैलीबद्दल रिअल-टाइम माहिती देत आहे. यामुळे 'आजारावर उपचार' करण्यापेक्षा 'आजाराला प्रतिबंध' (Preventive Healthcare) करण्यावर भर दिला जात आहे. गुंतवणूकदारांच्या दृष्टिकोनातून, हे एक आवर्ती उत्पन्नाचे (Recurring revenue) मॉडेल म्हणून पाहिले जात आहे.
नामांकित हॉस्पिटल साखळीची डिजिटल झेप
Apollo Hospitals आणि Aster DM Healthcare यांसारख्या दिग्गज हॉस्पिटल साखळ्यांनीही स्वतःची डिजिटल इकोसिस्टिम विकसित करण्यास सुरुवात केली आहे. जुन्या पद्धतीच्या रेकॉर्ड्सवरून हाय-फ्रिक्वेन्सी डेटा मॅनेजमेंटकडे जाणे हे त्यांच्यासाठी एक मोठे आव्हान आहे. रुग्णाला केवळ उपचारांसाठीच नाही, तर आयुष्यभर आपल्या सिस्टममध्ये कसे टिकवून ठेवता येईल, यावर त्यांचा मुख्य भर आहे.
डेटा प्रायव्हसी आणि क्लिनिकल आव्हाने
हेल्थकेअरमध्ये वाढत्या डेटा वापरामुळे प्रायव्हसी (Data Privacy) आणि सुरक्षिततेचे प्रश्न गंभीर बनले आहेत. रुग्णांच्या जनुकीय आणि जैविक माहितीचा वापर कसा आणि किती सुरक्षितपणे केला जातो, यावर भविष्यात सरकारी नियमावली कडक होण्याची शक्यता आहे. यासोबतच, अति-मॉनिटरिंगमुळे रुग्णांमध्ये 'डेटा अँक्झायटी' (Data Anxiety) वाढण्याची भीतीही तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे. केवळ डेटा ट्रॅक करून चालणार नाही, तर तो वैद्यकीयदृष्ट्या किती अचूक आहे, हे सिद्ध करणे कंपन्यांपुढील सर्वात मोठे आव्हान असणार आहे.