भारतातील ग्राहक आरोग्य क्षेत्रातील (Consumer Health) कंपन्या आता डिस्काउंट-आधारित मार्केटिंग सोडून AI-आधारित डायग्नोस्टिक मॉडेलकडे वळत आहेत. दीर्घकालीन नफा कमावण्यासाठी ग्राहकांना दीर्घकाळ टिकवून ठेवण्यावर कंपन्यांचा मुख्य भर आहे.
भारतीय हेल्थ आणि वेलनेस क्षेत्राचा चेहरा आता पूर्णपणे बदलत आहे. गेल्या काही वर्षांत अनेक D2C हेल्थ ब्रँड्स नवीन ग्राहक मिळवण्यासाठी डिजिटल जाहिराती आणि मोठ्या सवलतींच्या (Discounts) खेळावर अवलंबून होते. मात्र, हेअर ग्रोथ किंवा हार्मोनल वेलनेससारख्या विषयात निकाल दिसायला वेळ लागत असल्याने, ग्राहक लगेच सेवा सोडून देत असत. ही समस्या सोडवण्यासाठी आता कंपन्यांनी 'आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स' (AI) चा आधार घेतला आहे.
व्यवसायाचे बदलते गणित (Business Economics)
गुंतवणूकदारांसाठी हा बदल खूप महत्त्वाचा आहे. पूर्वी नवीन ग्राहक मिळवण्यासाठी कंपन्यांना मोठ्या प्रमाणात कॅश बर्न (Cash Burn) करावा लागत असे. आता, 'आउटकम-बेस्ड मॉडेल'मुळे ग्राहक दीर्घकाळ ब्रँडशी जोडले जातील. यामुळे कस्टमर 'लाईफ टाईम व्हॅल्यू' वाढेल आणि मार्केटिंगवरील अनावश्यक खर्च कमी होऊन नफ्यात सुधारणा होईल. जे ब्रँड्स AI च्या सहाय्याने 'चर्न रेट' (Churn Rate) कमी करतील, तेच भविष्यात मार्केटमध्ये टिकून राहतील.
आव्हाने आणि धोके (Risks & Execution)
मात्र, हा बदल इतका सोपा नाही. यासाठी तंत्रज्ञान, डेटा इन्फ्रास्ट्रक्चर आणि तज्ज्ञ मानवी मनुष्यबळ यांवर मोठा भांडवली खर्च करावा लागणार आहे. याव्यतिरिक्त, वापरकर्त्यांचा आरोग्यविषयक डेटा हाताळताना भविष्यात नियमावलींचा (Regulatory Scrutiny) सामना करावा लागू शकतो. जर AI मॉडेलने दिलेले निष्कर्ष चुकीचे ठरले किंवा ग्राहकांना अपेक्षेप्रमाणे रिझल्ट मिळाले नाहीत, तर ब्रँडची विश्वासार्हता धोक्यात येऊ शकते.