भारतातील प्रमुख CRDMO कंपन्यांनी FY21 ते FY26 दरम्यान आपल्या कॅपिटल एक्सपेंडिचरमध्ये (Capex) तब्बल **93%** वाढ केली आहे. जेनेरिक ड्रग्सच्या पलीकडे जाऊन आता ही कंपन्या 'हाय-व्हॅल्यू' आणि कॉम्प्लेक्स ड्रग्सच्या बाजारपेठेत आपले स्थान पक्के करत आहेत.
बदलती रणनीती आणि वाढती गुंतवणूक
भारतीय कॉन्ट्रॅक्ट रिसर्च, डेव्हलपमेंट आणि मॅन्युफॅक्चरिंग (CRDMO) क्षेत्र सध्या एका मोठ्या स्थित्यंतरातून जात आहे. डेटावर नजर टाकल्यास, भारतातील नऊ मोठ्या कंपन्यांनी FY21 ते FY26 या कालावधीत आपल्या कॅपेक्समध्ये तब्बल 93% वाढ केली आहे. आता या कंपन्या केवळ स्वस्त औषधांच्या निर्मितीवर अवलंबून न राहता, 'कॉम्प्लेक्स' आणि हाय-व्हॅल्यू ड्रग्स सेगमेंटवर लक्ष केंद्रित करत आहेत.
प्रमुख खेळाडू आणि तंत्रज्ञान
Divi’s Laboratories, Laurus Labs, Piramal Pharma, Blue Jet Healthcare आणि Sai Life Sciences सारख्या दिग्गज कंपन्या आता विशेष तंत्रज्ञानावर प्रचंड गुंतवणूक करत आहेत. यात प्रामुख्याने:
- अँटीबॉडी-ड्रग कॉन्जुगेट्स
- पेप्टाइड्स आणि ऑलिगोन्यूक्लिओटाइड्स
- हाय-पोटंट ॲक्टिव्ह फार्मास्युटिकल इंग्रेडिएंट्स (HPAPI)
हे पदार्थ बनवणे पारंपरिक जेनेरिक औषधांपेक्षा खूप कठीण असते. ही तंत्रज्ञान क्षमता मिळवून भारतीय कंपन्या ग्लोबल फार्मा कंपन्यांसाठी एक विश्वासार्ह 'इंटिग्रेटेड पार्टनर' बनण्याच्या तयारीत आहेत.
गुंतवणूकदारांसाठी धोके आणि सावधगिरी
ही तेजी आशादायक वाटत असली, तरी काही गोष्टींकडे दुर्लक्ष करून चालणार नाही:
१. आर्थिक भार: अशा अत्याधुनिक फॅसिलिटीज उभारण्यासाठी मोठा सुरुवातीचा खर्च लागतो, ज्यामुळे अल्पावधीत डेप्रिसिएशन आणि व्याजाचा बोजा वाढू शकतो.
२. नफ्याचा कालावधी: नवीन कॅपॅसिटीतून नफा मिळण्यास काही वर्षांचा कालावधी लागू शकतो, कारण कॉम्प्लेक्स ड्रग्सच्या डेव्हलपमेंट आणि व्हॅलिडेशनला वेळ लागतो.
३. रेग्युलेटरी रिस्क: US FDA कडून फॅसिलिटी अप्रूव्हल मिळण्यात झालेला उशीर किंवा ऑडिटच्या समस्या थेट कंपनीच्या परफॉर्मन्सवर परिणाम करू शकतात.
गुंतवणूकदारांनी कंपन्यांच्या 'युटिलायझेशन रेट्स' (Capacity Utilization) आणि त्यांच्या ऑर्डर बुकच्या वाढीवर बारीक लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे.