दिल्ली पोलिसांनी कर्करोगावरील महागड्या बनावट औषधांची विक्री करणाऱ्या एका आंतरराज्य टोळीला जेरबंद केले आहे. सरकारी रुग्णालयांच्या पुरवठा साखळीत शिरकाव करणाऱ्या या रॅकेटप्रकरणी **१७** जणांना अटक करण्यात आली असून राजस्थान सरकारने उच्चस्तरीय चौकशीचे आदेश दिले आहेत.
टोळीचे कार्यपद्धती आणि जप्ती
दिल्ली पोलिसांनी केलेल्या या कारवाईत देशभरातील विविध राज्यांमधून १७ संशयितांना अटक केली आहे. यामध्ये दिल्ली, हरियाणा, महाराष्ट्र, तेलंगणा आणि राजस्थान या राज्यांचा समावेश आहे. पोलिसांच्या हाती ५८८ बनावट कुप्या (vials) आणि सुमारे ₹५० लाख रोख रक्कम लागली आहे. जप्त केलेल्या या बनावट औषधांची एकूण किंमत ₹९ कोटी असल्याचे समोर आले आहे.
औषधांचा दर्जा आणि फसवणुकीचा प्रकार
ही टोळी अतिशय चलाखीने अस्सल औषधांच्या कुप्यांमधील जीवनरक्षक द्रव्य काढून त्याऐवजी साधे पाणी किंवा बिनउपयोगी द्रव भरत होती. लॅब टेस्टमध्ये या औषधांमध्ये कोणतेही सक्रिय औषधी घटक (Active Pharmaceutical Ingredients) नसल्याचे निष्पन्न झाले आहे. यामध्ये Avelumab, Darzalex, Imfinzi, Erbitux, Adcetris आणि Keytruda सारख्या महागड्या कर्करोग उपचारांवरील औषधांचा समावेश होता.
राजस्थान सरकारची कडक पावले
राजस्थान मेडिकल सर्व्हिसेस कॉर्पोरेशन लिमिटेड (RMSCL) मध्ये ही बनावट औषधे सापडल्याने खळबळ उडाली आहे. राज्याचे आरोग्यमंत्री गजेंद्र सिंह खिमसर यांनी प्रकरणाच्या सखोल चौकशीचे आदेश दिले आहेत. सरकारी खरेदी प्रक्रियेत हे विषारी रॅकेट कसे घुसले, याची तपासणी करण्यासाठी सर्व रेकॉर्ड्स आणि इन्व्हेंटरी लॉगचे ऑडिट करण्याचे निर्देश दिले आहेत.
फार्मा क्षेत्रावर परिणाम
या घटनेमुळे फार्मास्युटिकल पुरवठा साखळीच्या सुरक्षिततेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. गुंतवणूकदारांच्या दृष्टीने, आता सरकारी रुग्णालये आणि फार्मा कंपन्यांना 'ट्रॅक अँड ट्रेस' (Track and Trace) यंत्रणेसाठी QR-कोड आधारित डिजिटल व्हेरिफिकेशनचा वापर अनिवार्य करावा लागण्याची शक्यता आहे. भविष्यात अशा घटना रोखण्यासाठी सरकारी खरेदी धोरणांमध्ये कडक बदल अपेक्षित आहेत.