Andhra Pradesh MedTech Zone (AMTZ) ने स्वस्त आणि प्रगत वैद्यकीय तंत्रज्ञान विकसित करण्यासाठी 'BRICS BioDesign Centre' ची स्थापना केली आहे. भारत, दक्षिण आफ्रिका, रशिया आणि ब्राझील यांच्या सहकार्यातून साकारलेला हा प्रकल्प, आयात होणाऱ्या वैद्यकीय उपकरणांवरील अवलंबित्व कमी करण्यावर भर देणार आहे.
स्वदेशी वैद्यकीय क्रांतीची नांदी
नवी दिल्ली येथे ११ सप्टेंबर २०२६ रोजी आंध्र प्रदेश मेडटेक झोन (AMTZ) ने 'BRICS BioDesign Centre' चे उद्घाटन केले. या केंद्राचा मुख्य उद्देश सदस्य देशांमधील संशोधक आणि अभियंत्यांना एकत्र आणून स्वस्त दरात वैद्यकीय उपकरणे विकसित करणे हा आहे. शैक्षणिक संशोधन आणि प्रत्यक्ष बाजारपेठ यातील अंतर कमी करून, उदयोन्मुख अर्थव्यवस्थांना महागड्या आयातीपासून वाचवणे हे याचे मुख्य ध्येय आहे.
जागतिक स्तरावर तांत्रिक भागीदारी
हे केंद्र युनिव्हर्सिटी ऑफ केप टाऊन, रशियातील सेचेनोव्ह युनिव्हर्सिटी आणि ब्राझिलियन सोसायटी ऑफ बायोमेडिकल इंजिनिअरिंग यांसारख्या नामांकित संस्थांशी समन्वय साधून काम करेल. क्लिनिकल टेस्टिंग आणि इंजिनिअरिंग कौशल्यांचा संगम साधून संशोधनाला व्यावसायिक उत्पादनात रूपांतरित करण्यासाठी हे एक महत्त्वाचे माध्यम ठरणार आहे. यामुळे BRICS देशांमधील रुग्णांना स्वस्त निदान आणि उपचारांची साधने मिळणे सोपे होईल.
AMTZ ची कार्यपद्धती
महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे, विशाखापट्टणम स्थित AMTZ ही कोणतीही पब्लिक लिस्टेड कंपनी नसून, राज्य सरकारच्या मालकीचा वैद्यकीय तंत्रज्ञान पार्क आहे. हे केंद्र प्रामुख्याने पायाभूत सुविधा निर्माण करणे आणि स्टार्टअप्सना चालना देण्यावर काम करते. भारत सरकारच्या मुख्य वैज्ञानिक सल्लागार कार्यालयाचे आणि FICCI चे या प्रकल्पाला मोठे समर्थन आहे.
भविष्यातील आव्हाने
ही एक सरकारी पुरस्कृत मोठी यंत्रणा असल्याने, बौद्धिक संपदा (IP) व्यवस्थापन आणि आंतरराष्ट्रीय प्रशासकीय प्रक्रिया पार पाडणे हे या केंद्रासमोरचे मोठे आव्हान असेल. तसेच, जागतिक पुरवठा साखळीवरील अवलंबित्व कमी करून प्रोटोटाइपला प्रत्यक्ष मास-प्रोडक्शनमध्ये बदलण्यासाठी या केंद्राला दीर्घकालीन धोरणांवर लक्ष केंद्रित करावे लागेल.