Zoho Corporation ने तामिळनाडूतील थंजावूर आणि पुदुक्कोट्टई जिल्ह्यात एक महत्त्वाकांक्षी तलाव पुनरुज्जीवन प्रकल्प सुरू केला आहे. तब्बल **१,२०० एकर** क्षेत्रावर पसरलेल्या या प्रकल्पाचे नेतृत्व संस्थापक श्रीधर वेम्बु करत आहेत. याचा मुख्य उद्देश पावसाळ्यापूर्वी भूजल पातळी वाढवणे आणि पाण्याची उपलब्धता सुनिश्चित करणे आहे. भारतीय व्यवसायांमध्ये पर्यावरणपूरक दृष्टिकोन वाढत असल्याचे हे एक उत्तम उदाहरण आहे.
काय घडलंय?
Zoho Corporation ने तामिळनाडूतील थंजावूर आणि पुदुक्कोट्टई जिल्ह्यांमध्ये सात तलावांच्या पुनरुज्जीवनासाठी एक मोठा पर्यावरण प्रकल्प हाती घेतला आहे. कंपनीचे संस्थापक श्रीधर वेम्बु यांच्या नेतृत्वाखालील या प्रकल्पाअंतर्गत सुमारे १,२०० एकर क्षेत्रावर काम केले जाईल. आगामी पावसाळ्याच्या पार्श्वभूमीवर पाण्याची साठवणूक क्षमता वाढवणे आणि भूजल पातळी सुधारणे हे याचे मुख्य उद्दिष्ट आहे. कंपनीने दिलेल्या माहितीनुसार, थंजावूरमध्ये काम आधीच सुरू झाले असून पुढील दोन आठवड्यांत पुदुक्कोट्टईमध्येही याचा विस्तार केला जाईल.
प्रकल्पाची व्याप्ती
या पुनरुज्जीवन कार्यात दोन्ही जिल्ह्यांतील विशिष्ट जलस्रोतांचा समावेश आहे. थंजावूरमध्ये, या प्रकल्पात आवणम तलाव (१२३ एकर), कयावूर तलाव (११४.४१ एकर) आणि पेरियानायगिअम्मन तलाव (३८३ एकर) यांचा समावेश आहे. पुदुक्कोट्टईमध्ये, नेदुवासल तलाव (१३३ एकर), अलांगुडी तलाव (१४८ एकर), परवाकोट्टई तलाव (४७.३६ एकर) आणि विसालूर तलाव (२४६.८७ एकर) येथे काम केले जाईल. Zoho स्थानिक स्वयंसेवी संस्थांसोबत (NGOs) मिळून पावसाळ्यापूर्वी ही कामे आणि गाळ काढण्याचे (dredging) प्रयत्न पूर्ण करण्यासाठी कार्यरत आहे.
यामागील व्यावसायिक तत्वज्ञान
Zoho Corporation ही खाजगीरित्या चालवली जाणारी कंपनी आहे, ज्यामुळे तिचे भांडवल वाटप आणि धोरणात्मक प्राधान्यक्रम सार्वजनिकरित्या सूचीबद्ध कंपन्यांपेक्षा वेगळे आहेत. श्रीधर वेम्बु यांनी कंपनीच्या 'मेड इन इंडिया' मिशनसाठी ग्रामीण विकास आणि शाश्वत वाढीवर (sustainable growth) वारंवार भर दिला आहे. प्रादेशिक जलसुरक्षेमध्ये गुंतवणूक करून, कंपनी ज्या भागात कार्यरत आहे तेथील दीर्घकालीन संसाधन व्यवस्थापनावर लक्ष केंद्रित करत आहे. हा दृष्टिकोन केवळ अल्पकालीन विस्तारावर लक्ष केंद्रित करण्याऐवजी व्यवसायाच्या परिसराभोवती एक शाश्वत इकोसिस्टम तयार करण्याच्या कंपनीच्या व्यापक प्रयत्नांचा भाग म्हणून पाहिला जातो.
कॉर्पोरेट इंडियासाठी पर्यावरण उपक्रमांचे महत्त्व
जलसुरक्षा आणि पर्यावरण संवर्धन हे प्रमुख भारतीय कंपन्यांसाठी महत्त्वाचे क्षेत्र बनले आहे. जरी अशा उपक्रमांना कॉर्पोरेट सोशल रिस्पॉन्सिबिलिटी (CSR) अंतर्गत वर्गीकृत केले जात असले तरी, हवामान बदलाच्या धोक्यांपासून (climate volatility) बचाव म्हणूनही ते उपयुक्त ठरतात. उदाहरणार्थ, एल निनोसारख्या जागतिक हवामान प्रणालींमुळे (global weather patterns) संभाव्य दुष्काळाचा धोका कमी होतो. भारतीय व्यवसाय क्षेत्रातील निरीक्षकांसाठी, अशा प्रकल्पांमधून एक वाढता कल दिसून येतो, जिथे मोठ्या कंपन्या स्थानिक पायाभूत सुविधांच्या आव्हानांना सामोरे जाण्यासाठी आपली आर्थिक ताकद वापरतात. यामुळे समुदायांशी संबंध सुधारतात आणि दीर्घकालीन व्यावसायिक स्थिरता टिकून राहते.
पुढे काय लक्ष ठेवावे?
कॉर्पोरेट ट्रेंडमध्ये स्वारस्य असलेल्यांसाठी, पावसाळ्यापूर्वी गाळ काढण्याचे आणि पुनरुज्जीवनाचे काम यशस्वीरित्या पूर्ण होते की नाही यावर लक्ष ठेवणे महत्त्वाचे ठरेल. गुंतवणूकदार आणि उद्योग निरीक्षक व्यवस्थापनाचा शाश्वतता आणि ग्रामीण भागावर होणाऱ्या परिणामांवर कसा भर आहे हे समजून घेण्यासाठी अशा उपक्रमांचा मागोवा घेतात. Zoho सार्वजनिकरित्या सूचीबद्ध नसली तरी, तिच्या कृती अनेकदा मोठ्या, फायदेशीर आणि खाजगी भारतीय टेक कंपन्या कशाप्रकारे आपला नफा ज्या भागातून येतात तिथे परत गुंतवतात याचा एक आदर्श तयार करतात.