पर्शियन गल्फमध्ये **1,500** पेक्षा जास्त व्यावसायिक जहाजे अनिश्चित काळासाठी थांबली आहेत. यामुळे सागरी परिसंस्थेला जागतिक स्तरावर धोका निर्माण झाला आहे. जहाजांच्या तळाशी (Hulls) शेवाळ आणि बार्नकल्स (Barnacles) वाढल्याने, ही जहाजे आंतरराष्ट्रीय बंदरांवर आक्रमक प्रजाती (Invasive Species) पसरवण्याचे मोठे कारण ठरू शकतात. हा एक अभूतपूर्व धोका आहे.
Detailed Coverage
जहाजांच्या नाईलाजातून निर्माण झालेला नवा धोका
सध्याच्या प्रादेशिक तणावामुळे पर्शियन गल्फमध्ये 1,500 हून अधिक जहाजे अनेक महिन्यांपासून एकाच जागी नांगरून (Anchored) उभी आहेत. या दीर्घकाळ निष्क्रियतेमुळे जहाजांच्या बाह्यभागावर (Hulls) सागरी जीवजंतू, जसे की बार्नकल्स (Barnacles), शिंपले (Mussels) आणि विविध प्रकारचे शेवाळ (Algae) वेगाने वाढले आहेत. या प्रक्रियेला 'बायोफाउलिंग' (Biofouling) म्हणतात.
जागतिक बंदरांवरील धोक्याची घंटा
जेव्हा ही जहाजे पुन्हा व्यापार मार्गांवर परत येतील, तेव्हा ती या आक्रमक सागरी प्रजातींना जगभरातील बंदरांपर्यंत पोहोचवण्याचा धोका आहे. युनिव्हर्सिटी ऑफ मेरीलँड सेंटर फॉर एन्व्हायर्नमेंटल सायन्स आणि वुड्स होल ओशनोग्राफिक इन्स्टिट्यूशनच्या सागरी जीवशास्त्रज्ञांनी इशारा दिला आहे की, जहाजांच्या या दीर्घकालीन निष्क्रियतेमुळे बायोफाउलिंगचे प्रमाण असामान्यपणे वाढले आहे, ज्यामुळे हे जीवजंतू 'सुपर-स्प्रेडर' (Super-spreader) बनू शकतात.
पर्यावरणीय आणि आर्थिक परिणाम
नवीन ठिकाणी पोहोचल्यावर या आक्रमक प्रजातींना नष्ट करणे अत्यंत कठीण होते. याचा स्थानिक परिसंस्थांवर, मासेमारी, मत्स्यपालन (Aquaculture) आणि बंदर व्यवस्थापनावर मोठा पर्यावरणीय आणि आर्थिक परिणाम होऊ शकतो.
उपाययोजनांची गरज
या अभ्यासात जहाजांचे ऑपरेटर आणि आंतरराष्ट्रीय सागरी प्राधिकरणांना बायोफाउलिंग व्यवस्थापनासाठी अधिक कठोर नियम लागू करण्याचे आवाहन केले आहे. यामध्ये पर्शियन गल्फमधून येणाऱ्या जहाजांवर विशेष लक्ष ठेवणे, जागतिक जहाजांच्या हालचालींचा अंदाज घेणे आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर समन्वय साधून या धोक्याला सामोरे जाणे आवश्यक आहे. जहाजांना पुन्हा सेवेत रुजू करण्यापूर्वी त्यांच्या हल्सची स्वच्छता आणि विशेष अँटी-फाउलिंग उपचारांची गरज भासेल. गुंतवणूकदार आणि लॉजिस्टिक्स क्षेत्रातील कंपन्या यावर लक्ष ठेवतील की आंतरराष्ट्रीय संस्था या पर्यावरणीय आणि कार्यान्वयन धोक्यांना कमी करण्यासाठी कोणते नवीन नियम लागू करतात.