Whalesbook
बॉण्ड मार्केटमधील चिंता कायम
मध्य पूर्वेतील भू-राजकीय तणाव वाढल्यानंतर लगेचच क्रिप्टोकरन्सी (Cryptocurrency) आणि इक्विटी (Equity) बाजारात तात्पुरती स्थिरता दिसली असली, तरी बॉण्ड मार्केटमध्ये मात्र चिंतेचे वातावरण आहे. वाढत्या ट्रेझरी यील्डमुळे (Treasury Yields) महागाई वाढण्याची भीती पुन्हा डोके वर काढत आहे. शुक्रवारी, 10 वर्षांच्या अमेरिकन ट्रेझरी नोटचे यील्ड 4.14% च्या पातळीवर पोहोचले, जे संघर्ष तीव्र होण्यापूर्वी 3.93% होते. तसेच, 2 वर्षांचे यील्ड 3.57% च्या वर गेले आहे, जे दर्शवते की ट्रेडर्स फेडरल रिझर्व्हच्या (Fed) संभाव्य धोरणात्मक बदलांसाठी बाजाराची पुनर्गणना करत आहेत.
महागाईचा धोका, दर कपातीची शक्यता धूसर
तेलाच्या किमतीत झालेल्या अचानक वाढीमुळे महागाई वाढण्याच्या चिंता पुन्हा वाढल्या आहेत. यामुळे आता फेडरल रिझर्व्ह लवकरच व्याजदर कमी करेल, या शक्यतेला मोठा धक्का बसला आहे. CME Fed Funds Futures नुसार, मार्चमध्ये व्याजदर कपातीची शक्यता 4% पेक्षाही कमी झाली आहे, जी पूर्वी या वर्षात दोन 25-बेस पॉईंट कपातीसाठी 80% च्या जवळपास होती. सध्या बाजारात 96% पेक्षा जास्त शक्यता मार्च महिन्यातील बैठकीत व्याजदर जैसे थे ठेवण्याची आहे.
अर्थव्यवस्थेची लवचिकता आणि तेलाच्या किमतींचे संकट
फेडरल रिझर्व्हसाठी हे एक मोठे आव्हान आहे, कारण अमेरिकेची अर्थव्यवस्था अद्यापही मजबूत स्थितीत आहे. फेब्रुवारी महिन्यात सेवा क्षेत्राचा ISM निर्देशांक 56.1 पर्यंत पोहोचला होता आणि खाजगी कंपन्यांनी 63,000 नवीन नोकऱ्यांची भरती केली, [cite: Source A] जी 50,000 ते 65,000 या अंदाजाशी जुळते. मात्र, आता तेलाच्या वाढत्या किमतींमुळे महागाई वाढण्याचा धोका अर्थव्यवस्थेच्या या लवचिकतेला तडा देऊ शकतो. इतिहासात, तेलाच्या किमतीतील वाढ महागाई वाढण्यास कारणीभूत ठरली आहे, ज्यामुळे ग्राहकांची खर्च करण्याची क्षमता आणि कंपन्यांचे उत्पादन खर्च यावर परिणाम होऊ शकतो. बाजाराचे लक्ष आता येणाऱ्या नॉन-फार्म पेरोल (Nonfarm Payrolls) रिपोर्टकडे लागले आहे, ज्यामुळे व्याजदर कपातीबद्दलच्या अपेक्षा अधिक स्पष्ट होतील.
पुरवठ्यातील अडथळे आणि धोरणात्मक अनिश्चितता
जोखीम मालमत्तांमध्ये (Risk Assets) दिसणारी स्थिरता ही तात्पुरती असू शकते, कारण भू-राजकीय कारणांमुळे पुरवठ्यात होणारे अडथळे आणि त्याचा अर्थव्यवस्थेवर होणारा दीर्घकालीन परिणाम बाजारपेठ अनेकदा कमी लेखते. हॉरमुझ सामुद्रधुनीसारख्या (Strait of Hormuz) महत्त्वाच्या मार्गांवर तेल पुरवठ्यावर पूर्णपणे बंदी आलेली नसली, तरी तेलाच्या किमतीत $4 ते $10 प्रति बॅरल इतका 'रिस्क प्रीमियम' (Risk Premium) जोडला गेला आहे, ज्यामुळे अनिश्चितता वाढली आहे. विश्लेषकांचा इशारा आहे की, जर पुरवठ्यातील अडथळे दीर्घकाळ टिकले, तर महागाई वाढू शकते. यामुळे फेडरल रिझर्व्हला व्याजदर जास्त काळ स्थिर ठेवावे लागतील, जी परिस्थिती 'स्टॅगफ्लेशन' (Stagflation) किंवा आर्थिक मंदीला आमंत्रण देऊ शकते. फेडचे महागाई मोजण्याचे मुख्य साधन, कोअर पीसीई (Core PCE), ऊर्जा किमती वगळते, ज्यामुळे धोरणकर्ते तात्पुरत्या वाढीकडे दुर्लक्ष करू शकतात, परंतु जर ऊर्जा किमती जास्त राहिल्या तर व्यापक महागाई वाढण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. फेडरल रिझर्व्ह बोर्डावर क्रिस्टोफर वॉलर (Christopher Waller) यांच्या दुसऱ्या टर्मसाठीच्या नामांकनामुळे धोरणात्मक निर्णयांमध्ये एक नवीन अनिश्चितता आली आहे. [cite: Source A]
भविष्यातील वाटचाल: महागाईचा कल महत्त्वाचा
पुढील काळात मध्य पूर्वेतील संघर्ष किती काळ चालतो आणि त्याचा तेलाच्या किमतींवर काय परिणाम होतो, यावर बरेच काही अवलंबून असेल. जर हा संघर्ष तात्पुरता ठरला, तर महागाई नियंत्रणात राहू शकते आणि बाजारपेठ पुन्हा आर्थिक वाढीवर लक्ष केंद्रित करेल. मात्र, दीर्घकाळ चालणाऱ्या संघर्षामुळे आणि पुरवठ्यातील अडथळ्यांमुळे महागाई वाढण्याची शक्यता आहे, ज्यामुळे व्याजदर कपातीच्या अपेक्षा वर्षाच्या उत्तरार्धात किंवा 2027 पर्यंत ढकलल्या जाऊ शकतात. येणारा नॉन-फार्म पेरोल रिपोर्ट आणि भू-राजकीय घडामोडी यांवर बाजाराचे बारकाईने लक्ष असेल.