World Bank ने आपली नवीन जागतिक डिजिटल स्ट्रॅटेजी जाहीर केली आहे, ज्याचा मुख्य भर इंटरनेट कनेक्टिव्हिटी आणि 'small AI' सोल्यूशन्सवर आहे. मोठ्या प्रमाणावर डिजिटल इन्फ्रास्ट्रक्चर उभारण्याचा अनुभव असलेल्या भारतीय IT कंपन्यांसाठी ही एक मोठी संधी ठरू शकते.
काय आहे वर्ल्ड बँकेची नवी योजना?
सियोल येथे आयोजित 'ग्लोबल AI आणि डिजिटल समिट'मध्ये वर्ल्ड बँकेने आपली पहिली व्यापक डिजिटल स्ट्रॅटेजी सादर केली आहे. येत्या 15 वर्षांत विकसनशील अर्थव्यवस्थांमध्ये निर्माण होणाऱ्या रोजगाराच्या आव्हानांना तोंड देण्यासाठी ही रणनीती आखण्यात आली आहे.
बँकेने आता महागड्या आणि केंद्रीकृत (centralized) AI आर्किटेक्चरकडून 'small AI' कडे वळण्याचा निर्णय घेतला आहे. याचा अर्थ शेतीतील पीक आरोग्य, लघू उद्योगांचे इन्व्हेंटरी मॅनेजमेंट आणि आरोग्य सेवांसाठी स्थानिक पातळीवर काम करणाऱ्या AI साधनांवर भर दिला जाणार आहे. यासाठी 'AI इन्फ्रास्ट्रक्चर आणि रेडिनेस इनिशिएटिव्ह' अंतर्गत 'pay-as-you-go' मॉडेलवर GPU ॲक्सेस उपलब्ध करून दिला जाईल.
भारतीय IT क्षेत्रासाठी संधी का?
आकडेवारीनुसार, 2025 पर्यंत जगातील दोन अब्ज लोक इंटरनेटपासून दूर आहेत. कमी उत्पन्न असलेल्या देशांमध्ये इंटरनेट पेनिट्रेशन केवळ 23% आहे, तर उच्च उत्पन्न असलेल्या देशांत ते 94% आहे. ही दरी भरून काढण्यासाठी वर्ल्ड बँक मोठ्या प्रमाणावर डिजिटल सार्वजनिक पायाभूत सुविधांवर (DPI) गुंतवणूक करणार आहे.
भारताने ज्या प्रकारे नॅशनल आयडेंटिफिकेशन, पेमेंट प्लॅटफॉर्म्स आणि ई-गव्हर्नन्समध्ये यश मिळवले आहे, ते पाहता भारतीय IT कंपन्यांकडे आफ्रिका आणि लॅटिन अमेरिकेतील प्रकल्पांसाठी आवश्यक अनुभव आणि तांत्रिक कौशल्य आहे.
गुंतवणूकदारांनी काय लक्षात घ्यावे?
ही बातमी भारतीय IT क्षेत्रासाठी सकारात्मक असली, तरी गुंतवणूकदारांनी काही धोकेही लक्षात घेतले पाहिजेत. ज्या देशांमध्ये हे प्रकल्प राबवले जातील, तिथली राजकीय अस्थिरता, वेगळे नियामक नियम आणि तांत्रिक मदतीचा अभाव यामुळे आव्हाने निर्माण होऊ शकतात. त्यामुळे या प्रकल्पांसाठी लागणाऱ्या कंत्राटांची निविदा प्रक्रिया आणि बजेट वाटप यावर बारीक लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे.