सप्टेंबर २०२६ मध्ये WTO चे 'Goods Trade Barometer' १०२.० अंकांवर पोहोचले आहे. AI-आधारित इलेक्ट्रॉनिक्समधील वाढत्या मागणीमुळे जागतिक व्यापार आता अधिक मजबूत झाला असून, भारतीय गुंतवणूकदारांसाठी हाय-व्हॅल्यू मॅन्युफॅक्चरिंगकडे वळणे गरजेचे झाले आहे.
जागतिक व्यापाराची स्थिती
जागतिक व्यापार संघटना (WTO) ने जाहीर केलेल्या ताज्या अहवालानुसार, सप्टेंबर २०२६ मध्ये 'Goods Trade Barometer' १०२.० अंकांवर स्थिरावला आहे, जो जूनमधील १०१.७ अंकांपेक्षा जास्त आहे. जेव्हा हा आकडा १०० च्या वर असतो, तेव्हा त्याचा अर्थ जागतिक व्यापार हा दीर्घकालीन ट्रेंडपेक्षा वेगाने विस्तारत असल्याचे मानले जाते. मध्यपूर्वेतील भू-राजकीय तणाव आणि शिपिंग मार्गांवरील अनिश्चितता असूनही जागतिक व्यापार लवचिक राहिला आहे.
AI चा व्यापारावर मोठा प्रभाव
या तेजीमागे सर्वात महत्त्वाचे कारण म्हणजे तंत्रज्ञान क्षेत्र. इलेक्ट्रॉनिक घटकांचा (Electronic Components Index) निर्देशांक १०४.९ वर पोहोचला आहे, ज्यामध्ये चिप्स, सर्व्हर्स आणि हाय-टेक हार्डवेअरचा समावेश आहे. कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) पायाभूत सुविधांमध्ये होणारी मोठी गुंतवणूक सध्या जागतिक व्यापाराचे मुख्य इंजिन बनली आहे.
दुसरीकडे, कंटेनर शिपिंग इंडेक्स ९९.६ वर घसरला आहे, जो बेसलाईनच्या थोडा खाली आहे. यामुळे जागतिक लॉजिस्टिक्समध्ये काही प्रमाणात अडथळे असल्याचे दिसून येते, जे प्रादेशिक संघर्षांमुळे लांब पल्ल्याच्या मार्गांचा वापर करण्याशी संबंधित असू शकतात.
भारतीय गुंतवणूकदारांसाठी धडा
भारताच्या मॅन्युफॅक्चरिंग क्षेत्रात वाढ होत असताना, सध्याच्या इलेक्ट्रॉनिक्स एक्सपोर्टमध्ये बऱ्याचदा आयातीवर अवलंबून असणारे असेंब्ली मॉडेल दिसते. मात्र, जागतिक ट्रेंड आता हाय-व्हॅल्यू आणि जटिल टेक उत्पादनांकडे झुकत आहे. भारतीय कंपन्या केवळ असेंब्ली न करता, आता सेमीकंडक्टर डिझाइन आणि कॉम्प्लेक्स कंपोनंट मॅन्युफॅक्चरिंगमध्ये गुंतवणूक करतात का, हे पाहणे गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्वाचे ठरेल. आयात केलेल्या पार्टवर असलेले अवलंबित्व हा एक मोठा 'बिझनेस रिस्क' राहू शकतो.