अमेरिकेचे ट्रेझरी सेक्रेटरी स्कॉट बेसेन्ट यांच्या एका चिठ्ठीत **5 ते 10 अब्ज डॉलर्स** इतक्या रकमेची जपानी येन खरेदी करण्याचा उल्लेख दिसून आला आहे. डॉलरच्या तुलनेत येनची किंमत वाढत असताना, विनिमय दरावर (Exchange Rate) परिणाम करण्यासाठी हे संभाव्य चलन हस्तक्षेप (Currency Intervention) असू शकते.
जागतिक चलन बाजारात (Currency Markets) एक मोठी बातमी समोर आली आहे. अमेरिकेचे ट्रेझरी सेक्रेटरी स्कॉट बेसेन्ट (Scott Bessent) हे एका बैठकीदरम्यान दिसले, त्यावेळी त्यांच्या हातातील एका चिठ्ठीमध्ये 5 ते 10 अब्ज डॉलर्स इतकी मोठी रक्कम जपानी येनमध्ये गुंतवण्याचे (Buy Japanese Yen) नमूद केले होते.
अमेरिकेच्या ट्रेझरी विभागाने याबाबत अद्याप कोणतीही अधिकृत माहिती दिलेली नाही. मात्र, या दृश्यामुळे जगभरातील गुंतवणूकदार आणि विश्लेषक यांच्यात मोठी चर्चा सुरू झाली आहे.
काय आहे कारण?
जपान सरकारने अलीकडे येनचे मूल्य वाढवण्यासाठी अनेक पावले उचलली आहेत. याच दरम्यान अमेरिकन ट्रेझरीने काही बँकिंग संस्थांशी संभाव्य चलन हस्तक्षेपाबाबत बोलणी केल्याच्या बातम्याही येत आहेत. या सर्व घडामोडी पाहता, अमेरिका आणि जपानचे आर्थिक अधिकारी चलनांच्या दरावर परिणाम करण्यासाठी एकत्र काम करत असावेत, असा अंदाज वर्तवला जात आहे.
बाजारात लगेच प्रतिक्रिया
या बातमीनंतर जपानी येनच्या मूल्यात लगेचच वाढ झाली. शुक्रवारी डॉलरच्या तुलनेत येन 0.8% नी मजबूत झाला. एका तासाच्या आत येन 158.9 प्रति डॉलर वरून 157.6 प्रति डॉलर पर्यंत पोहोचला. चलनांच्या दरातील हे बदल आंतरराष्ट्रीय व्यापार, आयातीचा खर्च आणि जपानमध्ये व्यवसाय करणाऱ्या कंपन्यांच्या नफ्यावर परिणाम करतात.
ऐतिहासिक पार्श्वभूमी
अमेरिकन ट्रेझरीने चलन बाजारात थेट हस्तक्षेप करणे हे दुर्मिळ आहे. यापूर्वी 2011 मध्ये जी7 (G7) देशांनी मिळून जपानमधील भूकंपानंतर येनला स्थैर्य देण्यासाठी असा हस्तक्षेप केला होता. त्यावेळी ही एक असामान्य परिस्थिती होती.
गुंतवणूकदारांसाठी काय महत्त्वाचे?
सध्या गुंतवणूकदारांचे लक्ष हे या चिठ्ठीतील उल्लेख केवळ एक संकेत आहे की यावर प्रत्यक्ष कारवाई होणार, याकडे लागले आहे. अमेरिकन ट्रेझरीच्या अशा हस्तक्षेपाने फॉरेन एक्सचेंज (Forex) आणि इक्विटी मार्केटमध्ये अस्थिरता वाढू शकते. त्यामुळे, ट्रेझरी किंवा फेडरल रिझर्व्हकडून (Federal Reserve) अधिकृत विधानाची प्रतीक्षा केली जात आहे.