अमेरिकेचे राष्ट्रीय कर्ज **$40 ट्रिलियन** च्या विक्रमी पातळीवर पोहोचले आहे आणि अमेरिकन ट्रेझरी यील्ड्सने दशकांतील उच्चांक गाठला आहे. या जागतिक घडामोडींमुळे भारतीय बाजारात भांडवल बाहेर पडण्याची (Capital Outflow) आणि अस्थिरतेची शक्यता निर्माण झाली आहे.
जागतिक अर्थव्यवस्थेवर दबाव
सध्या अमेरिकेच्या $40 ट्रिलियन पेक्षा जास्त कर्ज वाढल्यामुळे जागतिक स्तरावर चिंतेचे वातावरण आहे. अमेरिकेच्या 10-वर्षीय आणि 30-वर्षीय ट्रेझरी बाँड्सचे यील्ड्स गेल्या दोन दशकांतील उच्चांकावर आहेत. सुरक्षित मानल्या जाणाऱ्या अमेरिकन बाँड्सवर जास्त परतावा मिळत असल्याने गुंतवणूकदार जोखमीच्या मालमत्तेतून पैसा काढून तेथे गुंतवणूक करत आहेत.
गुंतवणूकदारांसाठी धोक्याची घंटा
इतिहासात 1998 मध्ये 'Long-Term Capital Management' (LTCM) कोसळले होते, जे जास्त लेव्हरेज (Leverage) आणि लिक्विडिटीच्या अभावाचे एक मोठे उदाहरण आहे. सध्या जागतिक खासगी बाजारात मोठ्या प्रमाणावर लेव्हरेज असल्याने, बाँड मार्केटमधील कोणतीही अस्थिरता शेअर बाजारात मोठी घसरण घडवू शकते.
भारतीय बाजारावर काय परिणाम होईल?
FII बाहेर पडण्याची शक्यता: अमेरिकन ट्रेझरी यील्ड्स वाढल्यामुळे परदेशी गुंतवणूकदार (FII) भारतीय बाजारातून पैसा काढून अमेरिकेत नेण्याची शक्यता असते. यामुळे भारतीय रुपयावरही दबाव येऊ शकतो, ज्याला सावरण्यासाठी रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) सतत प्रयत्नशील आहे.
मार्जिन ट्रेडिंगचा धोका: किरकोळ गुंतवणूकदारांसाठी सर्वात मोठा धोका 'मार्जिन ट्रेडिंग' मध्ये आहे. बाजारात अचानक पडझड झाल्यास ब्रोकरकडून 'मार्जिन कॉल' येतो, ज्यामुळे गुंतवणूकदारांना सक्तीने शेअर्स विकावे लागतात. अशा स्थितीत चांगल्या कंपन्यांचे शेअर्सही मोठ्या प्रमाणात खाली येऊ शकतात.
सध्याच्या काळात गुंतवणूकदारांनी सावध राहणे गरजेचे आहे. ग्लोबल बाँड यील्ड्स आणि रुपयाची चाल यावर बारकाईने लक्ष ठेवणे आवश्यक असून, ज्यांनी कर्ज घेऊन (Leveraged positions) गुंतवणूक केली आहे, त्यांनी आपल्या रिस्क लिमिट्स तपासून घेणे गरजेचे आहे.