अमेरिकेत भारतीय विद्यार्थ्यांची संख्या घसरली: स्टडी अब्रॉड क्षेत्राला मोठा धक्का!

अमेरिकेतील शिक्षण क्षेत्रात मोठी उलथापालथ

अमेरिकेतील विद्यापीठे आणि कॉलेजेसमध्ये २०२५-२६ या शैक्षणिक वर्षासाठी भारतीय विद्यार्थ्यांकडून येणाऱ्या अर्जांमध्ये 15% ची घट नोंदवण्यात आली आहे. ही घट आतापर्यंतच्या इतिहासातील सर्वाधिक आहे. यामागे अमेरिकेच्या कठोर इमिग्रेशन (Immigration) पॉलिसी आणि पदवीनंतर नोकरीच्या संधींबाबत वाढलेली अनिश्चितता कारणीभूत असल्याचे सांगितले जात आहे.

व्हिसा नियमांमुळे विद्यार्थ्यांमध्ये चिंता

अमेरिकेकडून आंतरराष्ट्रीय विद्यार्थी व्हिसा प्रक्रियेत बदल करण्यात आले आहेत. 'Duration of Status' नावाची जुनी लवचिक प्रणाली बंद करून आता ठराविक कालावधीसाठी व्हिसा दिला जात आहे, जो साधारणपणे चार वर्षांपर्यंत मर्यादित आहे. या धोरणात्मक बदलामुळे आणि 'Optional Practical Training' (OPT) प्रोग्रामसाठी नवीन शुल्क आकारले जाण्याच्या शक्यतेमुळे, अमेरिकेत शिक्षण घेऊ इच्छिणाऱ्या विद्यार्थ्यांमध्ये चिंतेचे वातावरण आहे.

भारतीय कंपन्यांवर काय परिणाम?

या घडामोडींचा भारतीय गुंतवणूकदारांसाठी मोठा अर्थ आहे, विशेषतः शिक्षण सेवा क्षेत्रासाठी. अनेक भारतीय एज्यु-टेक कंपन्या, परीक्षा तयारी (Test Preparation) सेवा देणाऱ्या संस्था आणि परदेशी शिक्षण सल्लागार (Overseas Education Consultants) यांच्या उत्पन्नाचा मोठा भाग अमेरिकेतील प्रवेश प्रक्रियेवर अवलंबून असतो. अर्जांमधील या 15% च्या घसरणीमुळे या कंपन्यांच्या ग्राहक संपादन (Customer Acquisition) आणि एकूण महसुलाच्या वाढीवर पुढील तिमाहीत दबाव येण्याची शक्यता आहे.

आंतरराष्ट्रीय विद्यार्थ्यांचा अमेरिकेच्या अर्थव्यवस्थेवरील प्रभाव

आकडेवारीनुसार, २०२६ च्या शरद ऋतू (Fall) सत्रासाठी आंतरराष्ट्रीय विद्यार्थ्यांच्या नोंदणीत सुमारे 1.1 लाख लोकांची घट होऊ शकते. यामुळे अमेरिकेच्या अर्थव्यवस्थेत आंतरराष्ट्रीय विद्यार्थ्यांचे योगदान $41.77 अब्ज वरून अंदाजे $38.37 अब्ज पर्यंत खाली येण्याची शक्यता आहे. जरी याचा थेट फटका अमेरिकेच्या स्थानिक अर्थव्यवस्थेला बसणार असला, तरी वाढती मागणी कमी होणे हे आंतरराष्ट्रीय विद्यार्थी व्यवसायातील मंदीचे सूचक आहे.

गुंतवणूकदारांसाठी काय महत्त्वाचे?

शिक्षण आणि नोकरभरती क्षेत्रातील गुंतवणूकदारांनी हा कल तात्पुरता आहे की विद्यार्थी युके (U.K.), कॅनडा (Canada), ऑस्ट्रेलिया (Australia) किंवा जर्मनी (Germany) सारख्या इतर देशांकडे वळत आहेत, यावर लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे. परदेशी शिक्षण सेवा कंपन्यांच्या आगामी तिमाही निकालांवर लक्ष ठेवावे लागेल, ज्यात अर्ज संख्या, रूपांतरण दर (Conversion Rates) आणि विद्यार्थी प्लेसमेंटसाठी नवीन बाजारपेठांचा शोध यावर अधिक माहिती मिळू शकते. अमेरिकेतील नियम अधिक कठोर झाल्यास किंवा पदवीनंतरच्या नोकरीच्या नियमांमध्ये बदल झाल्यास, ते या क्षेत्रासाठी एक मोठे जोखीम घटक ठरू शकते.