US Senate मध्ये इराणमधील लष्करी कारवाईवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी एका ठरावावर मतदान होणार आहे. या भू-राजकीय तणावामुळे जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमती वाढण्याची शक्यता असून, त्याचा थेट फटका भारतीय शेअर बाजार, रुपया आणि महागाईला बसू शकतो.
तणावाची पार्श्वभूमी
येत्या गुरुवारी US Senate मध्ये एका वॉर पॉवर्स रिझोल्यूशनवर मतदान होणार आहे, ज्याचा उद्देश इराणमधील लष्करी हालचालींवर मर्यादा आणणे हा आहे. फेब्रुवारी 2026 पासून सुरू असलेला हा संघर्ष आता सातव्या महिन्यात पोहचला असून, या राजकीय घडाामोडींमुळे जागतिक बाजार अस्थिर झाला आहे.
अमेरिकन इंधन दरवाढीचा जागतिक फटका
अमेरिकेत सध्या पेट्रोलचे दर $6 प्रति गॅलन च्या वर गेले आहेत, ज्यामुळे तिथल्या निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर राजकीय वातावरण तापले आहे. पर्शियन आखातासारख्या महत्त्वाच्या मार्गांवर पुरवठा विस्कळीत होण्याच्या भीतीने कच्च्या तेलाच्या किमतीत मोठी अस्थिरता दिसून येत आहे.
भारतीय बाजारावर काय परिणाम होईल?
भारत आपल्या कच्च्या तेलाच्या गरजेपैकी तब्बल 85% आयात करतो, त्यामुळे जागतिक बाजारातील प्रत्येक चढ-उतार भारतीय अर्थव्यवस्थेसाठी महत्त्वाचा असतो:
- रुपयावर दबाव: तेलाच्या वाढत्या किमतींमुळे देशाचे 'इंपोर्ट बिल' वाढते, ज्यामुळे भारतीय रुपया कमकुवत होऊ शकतो.
- महागाई: इंधन दरात वाढ झाल्याने ट्रान्सपोर्टेशन आणि लॉजिस्टिकचा खर्च वाढून महागाईत भर पडू शकते.
OMC कंपन्यांसाठी चिंतेची बाब
Indian Oil Corporation, Bharat Petroleum आणि Hindustan Petroleum यांसारख्या कंपन्यांच्या मार्जिनवर याचा थेट परिणाम होऊ शकतो. जर आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाचे दर चढे राहिले, तर ग्राहकांवर दरवाढीचा बोजा टाकण्याशिवाय कंपन्यांसमोर पर्याय उरणार नाही. या परिस्थितीचा सामना करण्यासाठी रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाच्या (RBI) महागाई नियंत्रण धोरणांवरही ताण येण्याची शक्यता आहे. आतापर्यंत या संघर्षामुळे $43.5 अब्ज खर्च झाले आहेत आणि अतिरिक्त $87.6 अब्ज निधीची मागणी विचाराधीन आहे, त्यामुळे गुंतवणूकदारांनी क्रूड ऑइल बेंचमार्क आणि डॉलरच्या हालचालींवर लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे.