बाजारात AI चा बोलबाला, गुंतवणूकदारांची चांदी
अमेरिकेतील शेअर बाजार आणि क्रिप्टोकरन्सी (Cryptocurrency) बाजारात सध्या कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) क्षेत्रातील प्रचंड गुंतवणुकीमुळे उत्साह दिसून येत आहे. टेक-हेवी नॅसडॅक कंपोझिट (Nasdaq Composite) निर्देशांकाने 1 एप्रिलपासून 22% ची झेप घेत 23,235 अंकांचा आतापर्यंतचा सर्वोच्च स्तर गाठला आहे. बिटकॉइनने (Bitcoin) देखील मागील महिन्यात 11.8% ची जोरदार उसळी घेत, सुमारे 6% नी वाढून 80,700 डॉलरचा महत्त्वपूर्ण टप्पा गाठला आहे. एस अँड पी 500 (S&P 500) इंडेक्सने 12% पेक्षा जास्त वाढ करत 7,398 अंकांचा स्तर गाठला आहे. या बाजारातील तेजीचे मुख्य कारण म्हणजे AI आणि आघाडीच्या तंत्रज्ञान कंपन्यांमधील मजबूत गुंतवणूक.
सामान्य नागरिक मात्र चिंतेत: ग्राहक भावना नीचांकी
बाजारातील या तेजीच्या अगदी उलट, अमेरिकेतील सामान्य नागरिक आर्थिक परिस्थितीमुळे अत्यंत निराश आहेत. मिशिगन विद्यापीठाच्या (University of Michigan) ग्राहक भावना सर्वेक्षणाचे प्राथमिक आकडे 48.2 इतके नोंदवले गेले, जे आतापर्यंतचे सर्वात कमी (विक्रमी नीचांक) आहे. हे आकडे एप्रिलमधील 49.8 पेक्षा कमी आहेत आणि मागील वर्षाच्या तुलनेत 7.7% नीचांकी पातळीवर आहेत. ग्राहकांच्या या निराशेचे मुख्य कारण म्हणजे वाढती महागाई. अंदाजे एक तृतीयांश ग्राहकांनी वाढलेल्या गॅसच्या किमतींना (Gas Prices) तर, उर्वरित एक तृतीयांश ग्राहकांनी आयात शुल्काला (Tariffs) यामागे कारणीभूत ठरवले आहे.
बाजार आणि सामान्य माणूस यातील वाढती दरी
Bitget Wallet चे COO एल्विन कान (Alvin Kan) यांनी या फरकाचे स्पष्टीकरण देताना म्हटले आहे की, 'बाजार भविष्यातील वाढीवर सट्टेबाजी करत आहे, तर ग्राहक सध्याच्या आर्थिक दबावावर लक्ष केंद्रित करत आहेत.' संस्थात्मक गुंतवणूक (Institutional Money) AI, सेमीकंडक्टर आणि डिजिटल ॲसेट्समध्ये (Digital Assets) मोठ्या प्रमाणात वाहत आहे, ज्यामुळे नॅसडॅक आणि बिटकॉइन सारखे इंडेक्स वाढत आहेत. याउलट, ग्राहक महागाई, जीवनावश्यक वस्तूंच्या वाढत्या किमती आणि आर्थिक अनिश्चिततेचा सामना करत आहेत.
संपत्तीचे केंद्रीकरण आणि भविष्यातील धोके
Markus Thielen, संस्थापक, 10x Research, यांच्या मते, स्पॉट ईटीएफ (Spot ETFs) आणि संस्थात्मक गुंतवणुकीमुळे Bitcoin आणि शेअर बाजारातील वाढती जवळीक, क्रिप्टोच्या सर्वांना वित्तपुरवठा सुलभ करण्याच्या मूळ उद्देशापासून दूर जात आहे. 'संपत्ती अजूनही काही मोजक्या लोकांच्या हातात केंद्रित झाली आहे,' असे ते नमूद करतात, जी परिस्थिती अमेरिकेतील शेअर बाजारातही स्पष्ट दिसते. Bitget च्या CEO, Gracy Chen, यांच्या मते ही दरी अशीच कायम राहण्याची शक्यता आहे. डिजिटल ॲसेट्स परतावा शोधणाऱ्या पैशांना आकर्षित करत आहेत, मात्र यामध्ये मॉनेटरी पॉलिसी (Monetary Policy) किंवा रेग्युलेशनमधील (Regulation) बदलांचा धोका असू शकतो.
