नोकरी बाजारातील मुख्य धक्का: आकडेवारीतील बदल
अमेरिकेत साप्ताहिक बेरोजगारी भत्त्यासाठी (initial jobless claims) अर्ज करणाऱ्यांची संख्या वाढून 212,000 वर पोहोचली आहे. ही वाढ मागील आठवड्याच्या तुलनेत 4,000 ने अधिक आहे. मात्र, ही आकडेवारी तुलनेने स्थिर असली तरी, त्यामागे अर्थव्यवस्थेची खरी स्थिती दर्शवणारी मोठी धक्कादायक माहिती समोर आली आहे. सरकारी आकडेवारीच्या सुधारणांनुसार, 2024-2025 या वर्षातील नोकऱ्यांच्या निर्मितीचा (payroll) आकडा मोठ्या प्रमाणात कमी करण्यात आला आहे. मागील वर्षी प्रत्यक्षात केवळ 181,000 नवीन नोकऱ्यांची निर्मिती झाली, जी आधीच्या 584,000 च्या आकडेवारीपेक्षा खूपच कमी आहे. हा आकडा 2020 नंतरची सर्वात कमी नोकरी निर्मिती दर्शवतो, ज्यामुळे अमेरिकन labor market मध्ये एक मोठी मंदी असल्याचे स्पष्ट होत आहे.
'Low-hire, low-fire' परिस्थितीचे विश्लेषण
या 'low-hire, low-fire' (कमी नियुक्ती, कमी कामावरून काढणे) स्थितीचे मुख्य कारण म्हणजे नोकरीच्या संधींमध्ये (job openings) झालेली घट. डिसेंबर 2025 मध्ये नोकरीच्या एकूण संधी 6.5 दशलक्ष (million) होत्या, जो डिसेंबर 2017 नंतरचा सर्वात कमी आकडा आहे. याचा अर्थ असा की, बेरोजगार व्यक्तींसाठी उपलब्ध असलेल्या नोकऱ्यांची संख्या आता कमी झाली आहे. अर्थतज्ज्ञांच्या मते, व्यापार धोरणांमधील अनिश्चितता आणि फेडरल रिझर्व्हने 2022-2023 दरम्यान वाढवलेले व्याजदर (interest rates) यामुळे कंपन्या नवीन नोकरभरती करण्यास कचरत आहेत. यामुळे labor market ची गती मंदावली आहे.
आकडेवारीवर प्रश्नचिन्ह आणि कंपन्यांमधील कपात
दरम्यान, काही विश्लेषकांनी सरकारी आकडेवारीच्या विश्वासार्हतेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहे. ब्युरो ऑफ लेबर स्टॅटिस्टिक्स (BLS) द्वारे केलेल्या मोठ्या बेंचमार्क सुधारणांमध्ये मागील अंदाजांमधून तब्बल 1.03 दशलक्ष (million) नोकऱ्या काढून टाकण्यात आल्या आहेत. यामुळे अर्थव्यवस्थेची ताकद प्रत्यक्षात कमी असल्याचे संकेत मिळतात. यासोबतच, UPS ने 2026 मध्ये 30,000 आणि 2025 मध्ये 48,000 कर्मचारी कपात करण्याची घोषणा केली आहे, तर Amazon आणि Washington Post सारख्या कंपन्यांनीही मोठ्या प्रमाणात कर्मचारी कपात केली आहे. या मोठ्या प्रमाणात होणाऱ्या नोकरकपातीमुळे रोजगाराची परिस्थिती नाजूक असल्याचे दिसून येते.
भविष्यातील वाटचाल
पुढील काळात, 2026 च्या सुरुवातीपर्यंत अमेरिकेचा नोकरी बाजार 'low-hire, low-fire' याच स्थितीत राहण्याची शक्यता आहे. हळूहळू नोकरभरती सुरू राहील, परंतु धोरणात्मक अनिश्चिततेमुळे कंपन्या सावध भूमिका घेतील. बेरोजगारीचा दर साधारणपणे 4.5% च्या आसपास स्थिर राहण्याची अपेक्षा आहे. मात्र, बेरोजगार लोकांसाठी नवीन नोकरी शोधणे कठीण असल्याने, labor market मध्ये फार मोठी सुधारणा लगेच अपेक्षित नाही. फेडरल रिझर्व्ह महागाई नियंत्रणात ठेवणे आणि रोजगाराला प्रोत्साहन देणे यांमध्ये संतुलन साधण्याचा प्रयत्न करेल.