अमेरिकेतील नोकऱ्या मंदावल्या, कच्च्या तेलामुळे महागाईचा धोका वाढला; फेडरल रिझर्व्हच्या निर्णयावर प्रश्नचिन्ह

अमेरिकेच्या नोकरभरतीचा अहवाल: अर्थव्यवस्थेतील मंदावलेले संकेत

एप्रिल महिन्यात अमेरिकेत 115,000 नवीन नोकऱ्यांची निर्मिती झाली. हा आकडा मार्च महिन्याच्या तुलनेत कमी असला तरी, अर्थतज्ज्ञांच्या अंदाजापेक्षा (Forecasts) जास्त आहे. बेरोजगारीचा दर (Unemployment Rate) 4.3% वर स्थिर राहिला आहे. या आकडेवारीमुळे अमेरिकेची अर्थव्यवस्था अपेक्षेपेक्षा थोडी मंदावली असल्याचे संकेत मिळत आहेत.

फेडरल रिझर्व्हची कसरत

सध्या फेडरल रिझर्व्हने आपले व्याजदर 3.50%-3.75% च्या दरम्यान स्थिर ठेवले आहेत. एप्रिलमधील नोकऱ्यांचा मंदावलेला वेग पाहता, ही 'पॉझ' (Pause) कायम ठेवण्याची शक्यता आहे. मात्र, कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमतींमुळे महागाई नियंत्रणात आणणे हे फेडचे मोठे आव्हान ठरत आहे. बाजारात या निर्णयामुळे फारशी उलथापालथ झाली नाही. Nasdaq 100 फ्युचर्समध्ये (Futures) थोडी वाढ दिसली, तर ट्रेझरी यील्ड (Treasury Yield) 2 बेसिस पॉईंटने घसरून 4.37% वर आले. बिटकॉइन (Bitcoin) सुमारे $80,200 वर स्थिर आहे.

कच्च्या तेलाचे वाढते दर आणि महागाईचा धोका

भू-राजकीय तणावामुळे (Geopolitical Tensions) कच्च्या तेलाच्या किमतीत वाढ होत आहे. विश्लेषकांचे म्हणणे आहे की, जर तेलाच्या किमती याच पातळीवर राहिल्या, तर महागाई पुन्हा वाढू शकते. यामुळे ग्राहकांची खरेदी क्षमता (Consumer Purchasing Power) कमी होईल आणि आर्थिक घडामोडी मंदावतील. ही वाढती महागाई फेडरल रिझर्व्हच्या किमती स्थिर ठेवण्याच्या (Price Stability) ध्येयाला धक्का पोहोचवू शकते.

नेतृत्वातील बदलामुळे वाढलेली अनिश्चितता

अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हमध्ये लवकरच नेतृत्वात बदल होणार आहे. जेरोम पॉवेल (Jerome Powell) यांच्या जागी केविन वॉर्श (Kevin Warsh) हे नवीन चेअरमन म्हणून पदभार स्वीकारण्याची शक्यता आहे. वॉर्श अधिक कडक धोरण (Hawkish Policy) स्वीकारू शकतात, अशी चर्चा आहे. या बदलामुळे व्याजदर आणि आर्थिक धोरणांमध्ये काय बदल होतील, याबद्दल बाजारात अनिश्चितता आहे.

अर्थव्यवस्थेपुढील आव्हाने

नोकऱ्यांची वाढ मंदावली असली तरी, अपेक्षेपेक्षा जास्त नोकऱ्या निर्माण झाल्या आहेत. तरीही, वाढत्या तेलाच्या किमतींसारख्या बाह्य धक्क्यांना (External Shocks) अर्थव्यवस्था किती संवेदनशील आहे, हे यातून दिसून येते. मजबूत नोकरभरतीचा काळ असला तर फेडरल रिझर्व्ह कठोर धोरणे राबवू शकते, पण सध्याच्या परिस्थितीत त्यांना वाढती महागाई आणि मंदावणारी अर्थव्यवस्था यांचा समतोल साधावा लागणार आहे. फेडने चुकीचा निर्णय घेतल्यास, तो अर्थव्यवस्थेसाठी हानिकारक ठरू शकतो.

भविष्यातील दिशा

एप्रिल महिन्याच्या नोकरभरती अहवालाने अर्थव्यवस्थेतील लवचिकता (Resilience) आणि मंदावण्याचे स्पष्ट संकेत दिले आहेत. फेडरल रिझर्व्हसाठी महागाई नियंत्रणात ठेवणे आणि आर्थिक वाढीला पाठिंबा देणे, या दोन्ही आघाड्यांवर समतोल साधणे हे मोठे आव्हान आहे. बाजार आगामी महागाईचे आकडे आणि फेडच्या धोरणांवर बारकाईने लक्ष ठेवून असेल, विशेषतः नेतृत्वातील बदलाच्या पार्श्वभूमीवर.