अमेरिकेने ब्राझीलमधील **18%** निर्यातीवर **25%** आयात शुल्क लावण्याचा निर्णय घेतला आहे. **22 जुलै**पासून हे शुल्क लागू होणार असून, हे व्यापार धोरणांमधील असंतुलनामुळे (unfair trade practices) करण्यात आले आहे. लाकूड, मशिनरी आणि फर्निचर यांसारख्या उद्योगांवर याचा मोठा परिणाम होण्याची शक्यता आहे, तर कॉफी आणि बीफसारख्या आवश्यक वस्तू यातून वगळण्यात आल्या आहेत.
अमेरिकेच्या सरकारने ब्राझीलमधून येणाऱ्या तब्बल $7 अब्ज किमतीच्या वस्तूंवर 25% आयात शुल्क (tariff) लावण्याची घोषणा केली आहे. 22 जुलैपासून हे नवे दर लागू होतील. अमेरिकेच्या व्यापार प्रतिनिधी कार्यालयाने (USTR) केलेल्या सखोल तपासणीनंतर हा निर्णय घेण्यात आला आहे. ब्राझीलच्या काही व्यापार धोरणांमुळे अमेरिकन व्यवसायांना नुकसान होत असल्याचे या चौकशीत समोर आले आहे.
कोणत्या उद्योगांवर परिणाम?
या नवीन शुल्काचा सर्वाधिक फटका लाकूड (timber), मशिनरी (machinery), फर्निचर (furniture) आणि पादत्राणे (footwear) या उद्योगांना बसण्याची शक्यता आहे. या वस्तू अमेरिकेत महाग झाल्यामुळे त्यांची निर्यात घटू शकते. मात्र, अमेरिकेने कॉफी, बीफ, संत्री, संत्र्याचा रस, काही तेल आणि वायू उत्पादने तसेच एरोस्पेस कंपोनंट्स यांसारख्या महत्त्वाच्या वस्तूंना या शुल्कातून वगळले आहे. यामुळे अमेरिकेच्या देशांतर्गत पुरवठा साखळीवर (supply chains) होणारा परिणाम कमी राहील.
ब्राझीलची प्रतिक्रिया आणि तणाव
ब्राझील सरकारने या निर्णयाला तीव्र विरोध केला आहे. ब्राझीलचे व्यापार मंत्री मार्सिओ फर्नांडो एलियास रोजा यांनी याला एकतर्फी आणि अन्यायकारक कारवाई म्हटले आहे. ब्राझील सरकार या उद्योगांना मदत करण्यासाठी पॅकेजेसवर काम करत आहे. याव्यतिरिक्त, दुर्मिळ खनिजांच्या (rare earth minerals) क्षेत्रात परदेशी गुंतवणुकीवर निर्बंध घालण्याच्या अमेरिकेच्या प्रस्तावावरूनही दोन्ही देशांमध्ये मतभेद आहेत, ज्याला ब्राझीलने नाकारले आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी काय महत्त्वाचे?
अमेरिकेने हे शुल्क Trade Act of 1974 च्या Section 301 अंतर्गत लावले आहे. गुंतवणूकदारांनी या घडामोडींवर लक्ष ठेवणे आवश्यक आहे. यामुळे जागतिक व्यापारात आणखी तणाव वाढतो का, की वाटाघाटीतून मार्ग निघतो, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. भारतीय गुंतवणूकदारांसाठी हा एक धडा आहे की जागतिक व्यापार संबंध किती नाजूक असू शकतात आणि त्याचा वस्तूंच्या किमती व उत्पादन खर्चावर कसा अचानक परिणाम होऊ शकतो. या शुल्काचा ब्राझीलच्या प्रत्यक्ष निर्यातीवर काय परिणाम होतो आणि ब्राझील सरकारची मदत खरोखरच उद्योगांना तग धरण्यास मदत करते का, हे येत्या काळात स्पष्ट होईल.