अमेरिकन ट्रेझरी यील्डमध्ये होत असलेल्या वाढीमुळे AI इन्फ्रास्ट्रक्चरसाठी लागणारा निधी महागला आहे. वाढता खर्च आणि नियामक अडथळ्यांमुळे आता कंपन्या आक्रमक विस्ताराऐवजी भांडवली कार्यक्षमतेवर (Capital Efficiency) भर देत आहेत.
आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) क्षेत्रातील गुंतवणुकीचे समीकरण आता बदलत आहे. सप्टेंबर २०२६ च्या अखेरीस १०-वर्षीय अमेरिकन ट्रेझरी यील्ड ५.१२% ते ५.२३% च्या दरम्यान असल्याने कर्ज घेण्याचा खर्च वाढला आहे. याचा थेट फटका टेक कंपन्यांना बसत आहे, ज्यांनी गेल्या दोन वर्षात प्रचंड भांडवली खर्च केला होता.
टेक कंपन्यांवरील वाढता दबाव
मोठ्या टेक कंपन्यांसाठी (Hyperscalers) आता स्वस्त कर्जाचा काळ संपला आहे. गुंतवणूकदारांनी परताव्याची मागणी वाढवल्यामुळे हायपरस्केलर डेट स्प्रेड्समध्ये १५ ते २२ बेसिस पॉईंट्सची वाढ झाली आहे. आता या कंपन्या केवळ वाढीच्या मागे न धावता, आर्थिक शिस्तीकडे (CFO-led approach) झुकत आहेत. लहान कंपन्यांसाठी तर परिस्थिती अधिक कठीण झाली असून, भांडवल उभारणी करणे कठीण होत आहे.
नियामक आणि महसुलाचे आव्हान
केवळ आर्थिकच नव्हे, तर भौतिक अडथळेही समोर आहेत. डेटा सेंटर्ससाठी लागणारी प्रचंड वीज आणि जमिनीच्या वापरामुळे नियामक तपासणी वाढली आहे, ज्यामुळे अनेक प्रकल्प लांबणीवर पडले आहेत. याव्यतिरिक्त, AI हार्डवेअरवरील $७०० अब्ज ते $१ ट्रिलियन पर्यंतच्या नियोजित खर्चाच्या तुलनेत मिळणारा नफा कमी असल्याचे समोर येत आहे. गुंतवणूकदार आता केवळ खर्चावर नव्हे, तर फ्री कॅश फ्लो आणि गुंतवणुकीवरील परताव्यावर (ROIC) लक्ष केंद्रित करत आहेत.