जागतिक बाजारात भीतीचे वातावरण
अमेरिकेतील ट्रेझरी बाँड यील्डमध्ये अचानक वाढ झाली आहे. विशेषतः १० वर्षांच्या बाँड यील्डने १६ महिन्यांचा उच्चांक गाठून ४.६८% चा स्तर गाठला आहे. तर, ३० वर्षांच्या बाँड यील्डमध्ये ५.२% ची वाढ झाली आहे, जो जुलै २००७ नंतरचा सर्वाधिक आकडा आहे. या वाढीमुळे जागतिक बाजारात मोठी उलथापालथ होण्याची शक्यता आहे.
ऊर्जा दरवाढ आणि वाढती महागाई
या वाढीमागे अनेक कारणे आहेत. एका बाजूला, अमेरिका आणि इराणमधील संघर्षामुळे हॉरमझ सामुद्रधुनीत व्यापार विस्कळीत झाला आहे. यामुळे तेलाच्या किमतीत ४०% वाढ होऊन त्या $१११ पर्यंत पोहोचल्या आहेत. वाढत्या ऊर्जा किमतींमुळे जागतिक महागाईने जोर पकडला आहे. यामुळे आता फेडरल रिझर्व्ह व्याजदर कपात करण्याऐवजी वाढवण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
महागाईच्या आकड्यांनी चिंता वाढवली
अलीकडील महागाईच्या आकडेवारीने चिंता आणखी वाढवली आहे. एप्रिल महिन्यातील ग्राहक किंमत निर्देशांक (CPI) ३.८% पर्यंत वाढला आहे, जो तीन वर्षांतील सर्वाधिक आहे. त्याच वेळी, उत्पादक किंमत निर्देशांक (PPI) मध्ये ६% ची लक्षणीय वाढ झाली आहे. या अनपेक्षित महागाईमुळे फेडरल रिझर्व्ह आणि बाजारातील गुंतवणूकदार चिंतेत आहेत. अनेकांना वाटत आहे की महागाई नियंत्रणात आणण्यासाठी फेडरल रिझर्व्हला व्याजदर वाढवावे लागतील. CME FedWatch नुसार, डिसेंबर FOMC बैठकीत व्याजदर वाढण्याची शक्यता ४०.७% आहे, जी पूर्वीच्या अंदाजित दरांच्या कपातीपेक्षा खूप वेगळी आहे.
बाँड यील्ड आणि बाँड किमतींचा संबंध
बाँड यील्ड आणि बाँड किमतींमध्ये व्यस्त संबंध असतो. सध्या बाँडच्या किमती कमी होत असल्याने यील्ड वाढत आहेत. नवीन बाँडवर जास्त व्याजदर मिळतील या अपेक्षेमुळे गुंतवणूकदार दीर्घकालीन कर्जासाठी अधिक परतावा मागत आहेत. विशेषतः वाढत्या सरकारी तुटीमुळे ही मागणी वाढत आहे. Barclays Plc आणि Citigroup Inc. च्या तज्ञांनी इशारा दिला आहे की, यील्ड ५.५% च्या वर जाऊ शकते, जे २००४ नंतर प्रथमच असेल. BlackRock च्या विश्लेषक टीमने विकसित-बाजारातील सरकारी बाँडमधील गुंतवणूक कमी करण्याचा सल्ला दिला आहे आणि शेअर्समध्ये गुंतवणूक करणे फायद्याचे ठरू शकते असे सूचित केले आहे.
शेअर्स आणि सोन्यावर परिणाम
या परिस्थितीचा शेअर बाजारावर मोठा परिणाम होत आहे. वाढलेल्या यील्डमुळे कर्जाचा खर्च वाढतो आणि भविष्यातील नफ्याचे वर्तमान मूल्य कमी होते. यामुळे विशेषतः टेक्नॉलॉजी आणि ग्रोथ स्टॉक्सवर जास्त दबाव येत आहे. Nasdaq Composite, जो या बदलांसाठी संवेदनशील आहे, त्यावरही याचा परिणाम दिसून येत आहे. XS.com चे वरिष्ठ बाजार विश्लेषक अँटोनियो डी जिआकोमो यांनी सांगितले की, वाढत्या व्याजदरांचा फटका विशेषतः टेक्नॉलॉजी आणि ग्रोथ स्टॉक्सना बसतो. सोन्यासाठी, वाढते यील्ड सामान्यतः डॉलरला मजबूत करतात आणि न-उत्पन्न देणाऱ्या मालमत्तेचा होल्डिंग खर्च वाढवतात. त्यामुळे, यील्ड कमी होईपर्यंत सोन्याच्या किमतीत घट होण्याची शक्यता आहे.
