अमेरिकेतील ३०-वर्षीय फिक्स्ड मॉर्टगेजचे दर वाढून ७.४९ टक्क्यांवर पोहोचले आहेत, जो नोव्हेंबर २०२३ नंतरचा उच्चांक आहे. ट्रेझरी यील्डमधील विक्रमी वाढीमुळे कर्ज अर्जांमध्ये ४.२ टक्क्यांची घसरण झाली आहे.
अमेरिकेतील गृहनिर्माण क्षेत्रात सध्या मोठी अस्थिरता दिसून येत आहे. कर्जाचे दर वाढल्यामुळे घरांच्या विक्रीवर आणि नवीन कर्ज अर्जांवर विपरीत परिणाम झाला आहे. २ ऑक्टोबर रोजी संपलेल्या आठवड्यात, ३०-वर्षीय फिक्स्ड मॉर्टगेज दर ७.४९% पर्यंत वधारले आहेत, ज्यामुळे सामान्य अमेरिकन नागरिकांसाठी घर खरेदी करणे अधिक महाग झाले आहे.
कर्ज अर्जांमध्ये घट
वाढत्या व्याजदरांचा थेट परिणाम कर्ज अर्जांवर झाला आहे. गेल्या आठवड्याच्या तुलनेत मॉर्टगेज अर्जांमध्ये ४.२% ची घट झाली असून, हा दर फेब्रुवारी २०२५ नंतरचा नीचांकी स्तर आहे. विशेषतः रिफायनान्सिंग (Refinancing) करणाऱ्यांची संख्या मोठ्या प्रमाणावर घटली आहे, कारण सध्याच्या उच्च व्याजदरामुळे जुनी कर्जे कमी दरात मिळण्याची शक्यता मावळली आहे.
महागाई आणि ट्रेझरी यील्डचा प्रभाव
मॉर्टगेज दरांच्या या वाढीमागे १०-वर्षीय US ट्रेझरी नोटचे प्रदर्शन कारणीभूत आहे. बेंचमार्क बाँड यील्ड ५.३% च्या वर गेल्याने हा २४ वर्षांतील उच्चांक आहे. अमेरिकेतील महागाईचा दर ३.४% आहे, जो फेडरल रिझर्व्हच्या २% लक्ष्यापेक्षा जास्त आहे. याव्यतिरिक्त, मध्यपूर्वेतील संघर्षामुळे वाढलेल्या इंधन किमतींनी जागतिक अर्थव्यवस्थेवर दबाव निर्माण केला आहे.
जागतिक बाजारावर होणारा परिणाम
अमेरिकेतील वाढते व्याजदर गुंतवणूकदारांसाठी 'सेफ हेवन' मानले जातात. जेव्हा अमेरिकन बाँडचे दर आकर्षक असतात, तेव्हा जागतिक भांडवल तिकडे वळते. याचा थेट परिणाम भारतासारख्या उदयोन्मुख बाजारांवर (Emerging Markets) होऊ शकतो, जिथून परदेशी गुंतवणूकदार आपले भांडवल काढून घेऊन सुरक्षित अमेरिकन बाँड्समध्ये गुंतवणूक करण्याची शक्यता असते. आगामी काळात महागाईचे आकडे आणि फेडरल रिझर्व्हच्या धोरणांवर संपूर्ण जगाचे लक्ष लागून राहिले आहे.