Democratic Republic of Congo (DRC) मध्ये सध्या सुरु असलेल्या इबोलाच्या प्रादुर्भावामुळे सुमारे १० लाख लोक गरिबीत ढकलले जाण्याची शक्यता आहे. UNDP च्या नवीन अंदाजानुसार, या संकटामुळे आफ्रिकेला **$3.6 अब्ज** डॉलर्सचे आर्थिक नुकसान सोसावे लागू शकते, ज्यात व्यापार आणि नोकऱ्यांवर मोठे परिणाम होतील.
काय घडले आहे?
संयुक्त राष्ट्र विकास कार्यक्रम (UNDP) ने Democratic Republic of Congo (DRC) मध्ये सुरु असलेल्या इबोलाच्या साथीबद्दल गंभीर सामाजिक-आर्थिक धोक्याचा इशारा दिला आहे. 'Rapid Socioeconomic Assessment of Ebola Outbreak in the DRC' नावाच्या अहवालात म्हटले आहे की, हे संकट केवळ सार्वजनिक आरोग्याचे नाही, तर यामुळे संपूर्ण प्रदेशात मोठी आर्थिक मंदी येऊ शकते. DRC आणि युगांडासारख्या शेजारील देशांनाही याचा फटका बसत असल्याने, आरोग्य आपत्कालीन परिस्थिती कशा प्रकारे व्यापार, रोजगार आणि गरिबी निर्मूलनाच्या प्रयत्नांना अडथळा आणणारी मोठी विकासात्मक संकटं निर्माण करू शकते, हे यातून स्पष्ट होते.
आर्थिक नुकसनाचा अंदाज
या साथीचे आर्थिक परिणाम खूप मोठे आहेत. UNDP च्या अंदाजानुसार, परिस्थिती बिघडल्यास आफ्रिकेच्या अर्थव्यवस्थांना एकूण $3.6 अब्ज डॉलर्सचे नुकसान होऊ शकते. यामध्ये DRC ला सर्वाधिक फटका बसण्याची शक्यता असून, $1 अब्ज डॉलर्सपेक्षा जास्त सकल राष्ट्रीय उत्पादनाचे (GDP) नुकसान होऊ शकते. केवळ आकडेवारीच नाही, तर पुरवठा साखळी आणि व्यापारात अडथळे आल्याने DRC मध्ये 55,000 नोकऱ्या जाण्याचा धोका आहे, तर संपूर्ण खंडात सुमारे 90,000 औपचारिक नोकऱ्या धोक्यात आहेत. जागतिक आर्थिक धक्के किंवा प्रादेशिक अस्थिरतेमुळे हे नुकसान आणखी वाढू शकते.
गरिबी आणि असुरक्षित गटांवर परिणाम
हा प्रादुर्भाव गरिबी वाढवणारा घटक ठरू शकतो, असे या अहवालात म्हटले आहे. आरोग्य आणीबाणीमुळे थेट किंवा अप्रत्यक्षपणे सुमारे 9,85,000 अतिरिक्त लोकांना गरिबीत ढकलले जाण्याचा धोका आहे. याचा परिणाम सर्वांवर सारखा नसेल; विशेषतः उत्पन्न श्रेणीतील खालच्या 20% लोकांच्या दैनंदिन खर्चात मोठी घट होण्याची शक्यता आहे. महिला या परिस्थितीत अधिक असुरक्षित आहेत, कारण त्या अनेकदा असंघटित व्यापार क्षेत्रात आणि घरगुती जबाबदाऱ्यांमध्ये अधिक गुंतलेल्या असतात, ज्यामुळे त्यांचे आरोग्य आणि आर्थिक असुरक्षिततेचे धोके वाढतात.
आरोग्य, शिक्षण आणि दीर्घकालीन धोके
या संकटाचे अप्रत्यक्ष परिणामही चिंताजनक आहेत. इबोला साथीचा सामना करण्यासाठी आरोग्य संसाधने वळवल्याने DRC मध्ये इबोला व्यतिरिक्त इतर कारणांमुळे 2,520 अतिरिक्त बालमृत्यू होण्याची शक्यता आहे. तसेच, आर्थिक अडचणी आणि संसर्गाच्या भीतीने शिक्षणातही व्यत्यय येत आहे. DRC मध्ये 34,000 ते 36,000 प्राथमिक शाळेतील विद्यार्थी शाळा सोडण्याची शक्यता आहे, तर युगांडामधील विद्यार्थ्यांसाठीही असेच धोके ओळखले गेले आहेत.
पुढे काय?
या धोक्यांना कमी करण्यासाठी, UNDP ने लिंग-संवेदनशील धोरणांची शिफारस केली आहे, ज्यात असुरक्षित कुटुंबांसाठी लक्ष्यित रोख हस्तांतरण आणि खर्चावर सबसिडीचा समावेश आहे. प्रादेशिक स्थिरता आणि आर्थिक आरोग्यासाठी, धोरणकर्त्यांनी सीमा बंद करण्याऐवजी सुरक्षित व्यापार आणि हालचालींसाठी लक्ष्यित तपासणी उपायांचा वापर करावा, असे सुचवले आहे. गुंतवणूकदार आणि आंतरराष्ट्रीय निरीक्षक हे पाहत आहेत की, प्रादेशिक सरकारे आणि आंतरराष्ट्रीय भागीदार रोग नियंत्रणाला दीर्घकालीन आर्थिक लवचिकता कार्यक्रमांशी किती प्रभावीपणे एकत्रित करू शकतात. विषाणूचा प्रसार रोखणे आणि प्रादेशिक अर्थव्यवस्थांनी जास्त काळ टिकणारे मोठे आर्थिक नुकसान न करता पुरवठा साखळी कशी कायम राखतात, यावर लक्ष ठेवणे महत्त्वाचे ठरेल.