UIDAI आता आपल्या डिजिटल पायाभूत सुविधांचा विस्तार करत असून, दररोजच्या Aadhaar ऑथेंटिकेशनची क्षमता **१० कोटींवरून ३० कोटींपर्यंत** वाढवण्याचे उद्दिष्ट आहे. Global Fintech Festival २०२६ मध्ये ही मोठी घोषणा करण्यात आली आहे.
डिजिटल पायाभूत सुविधांचा विस्तार
UIDAI चे अध्यक्ष नीलकंठ मिश्रा यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, आगामी काळात आधार प्रणालीची बॅकएंड यंत्रणा २५ ते ३० कोटी दररोजच्या व्यवहारांचा भार पेलण्यासाठी सज्ज केली जात आहे. सध्या ही संख्या १० कोटी इतकी आहे. भारताची डिजिटल सार्वजनिक पायाभूत सुविधा वेगाने विस्तारत असून, सध्या ६०० पेक्षा जास्त संस्था आधार ऑथेंटिकेशन प्रणालीशी जोडल्या गेल्या आहेत.
एआय (AI) आणि सुरक्षिततेवर भर
या विस्तारामध्ये फसवणूक रोखण्यासाठी प्रगत आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सचा (AI) वापर केला जाणार आहे. तसेच, 'इनव्हिजिबल ऑथेंटिकेशन' ही संकल्पना राबवून ग्राहकांना कोणत्याही मॅन्युअल पडताळणीशिवाय डिजिटल सेवांचा लाभ घेता येईल. ऑथेंटिकेशन फेल झाल्यास त्याचे नेमके कारण शोधण्यासाठी डायग्नोस्टिक टूल्स देखील विकसित केले जात आहेत.
सायबर सुरक्षा आणि आव्हाने
इतका मोठा डेटा सांभाळताना सुरक्षेचे आव्हान मोठे आहे. यामुळेच UIDAI आता 'झिरो-ट्रस्ट' (Zero-Trust) आर्किटेक्चरवर काम करत आहे. भविष्यातील सायबर हल्ले रोखण्यासाठी 'पोस्ट-क्वांटम क्रिप्टोग्राफी' सारख्या अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचा आधार घेतला जात आहे. आगामी तीन वर्षांत 'एजंट एआय' (Agentic AI) तंत्रज्ञान आणण्याची तयारी आहे, ज्याद्वारे स्वायत्त एआय एजंट्स वापरकर्त्यांच्या वतीने व्यवहार पूर्ण करू शकतील.