अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी फेडरल रिझर्व्हच्या गव्हर्नर लिसा कुक यांच्यावर कायदेशीर कारवाईचे संकेत दिले आहेत. त्यांच्यावर बनावट गहाण घोटाळ्याचे (mortgage fraud) आरोप आहेत. येत्या १५-१६ सप्टेंबर रोजी होणाऱ्या FOMC बैठकीपूर्वी हा निर्णय अनेक प्रश्न निर्माण करत आहे. बाजारात व्याजदर वाढीची शक्यता **75%** आहे.
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी फेडरल रिझर्व्ह (Federal Reserve) वर राजकीय दबाव वाढवला आहे. त्यांनी फेडरल रिझर्व्हच्या गव्हर्नर लिसा कुक यांच्यावर गहाण घोटाळ्याचे (mortgage fraud) आरोप करत कारवाईची भाषा केली आहे. हा निर्णय १५-१६ सप्टेंबर २०२६ रोजी होणाऱ्या फेडरल ओपन मार्केट कमिटी (FOMC) च्या बैठकीपूर्वी आला आहे, ज्यामुळे व्याजदर वाढीच्या शक्यतेने चिंता वाढली आहे.
मागील जुलै २०२६ च्या बैठकीत, फेडरल रिझर्व्हने व्याजदर 3.5%–3.75% च्या दरम्यान स्थिर ठेवले होते. मात्र, महागाई आणि वाढत्या किमती ही प्रमुख चिंता आहे. बाजारातील अंदाजानुसार, नोव्हेंबरच्या मध्यावधी निवडणुकांपूर्वी व्याजदरात 0.25% वाढ होण्याची शक्यता 75% आहे.
विश्लेषकांच्या मते, गव्हर्नर कुक यांना लक्ष्य करणे हा एक राजकीय डाव असू शकतो. व्हाईट हाऊसला भीती आहे की मे २०२६ मध्ये पदभार स्वीकारलेले फेड चेअर केविन वॉर्श हे गव्हर्नर्सना व्याजदर वाढीच्या बाजूने मतदान करण्यापासून रोखू शकणार नाहीत.
या आरोपांची वेळ महत्त्वाची आहे. जून २०२६ मध्ये, सर्वोच्च न्यायालयाने निर्णय दिला होता की फेडरल रिझर्व्हच्या गव्हर्नर्सना केवळ 'योग्य कारणास्तव' (for cause) हटवले जाऊ शकते. हे गव्हर्नर कुक यांच्यावरील आरोपांना आव्हान देत असले तरी, सुरू असलेला राजकीय संघर्ष मध्यवर्ती बँकेच्या स्वातंत्र्याबाबत अनिश्चितता निर्माण करत आहे. गुंतवणूकदार आणि अर्थतज्ञ या घडामोडींवर बारकाईने लक्ष ठेवून आहेत, कारण फेडच्या कर्मचाऱ्यांमध्ये कोणताही हस्तक्षेप धोरणात्मक निर्णयांवर परिणाम करू शकतो.
गुंतवणूकदारांसाठी, सर्वात मोठी चिंता ही आहे की या राजकीय दबावामुळे फेडरल रिझर्व्हची महागाईविरोधातील रणनीती किती प्रभावी ठरेल. जर बाजारात अशी धारणा तयार झाली की फेड आवश्यकतेपेक्षा कमी दर ठेवण्यासाठी राजकीय दबावाला बळी पडत आहे, तर बाँड मार्केटमध्ये दीर्घकालीन महागाईचा धोका वाढू शकतो. यामुळे बाँड यील्ड्स वाढू शकतात आणि जागतिक स्तरावर कर्जाचे दर प्रभावित होऊ शकतात.
चेअर केविन वॉर्श सध्या अशा कमिटीचे नेतृत्व करत आहेत जिथे व्याजदरांबद्दलचे मतभेद वाढत आहेत. पूर्वी तटस्थ असलेले गव्हर्नर्स व्याजदर वाढीकडे झुकले, तर वर्षाच्या उत्तरार्धासाठी आर्थिक दिशा बदलू शकते. गुंतवणूकदार आगामी FOMC बैठकीवर लक्ष ठेवतील, विशेषतः आर्थिक अंदाज अहवाल (Summary of Economic Projections), जेणेकरून मध्यवर्ती बँक या राजकीय गोंधळाच्या पार्श्वभूमीवर आपल्या महागाई लक्ष्यांसाठी वचनबद्ध आहे की नाही हे कळू शकेल.