अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयाच्या एका महत्त्वपूर्ण निर्णयानंतर जागतिक व्यापारातील तणाव कमी होण्याची चिन्हे दिसू लागली आहेत. या सकारात्मक संकेतांमुळे भारतीय शेअर बाजारात सलग दुसऱ्या दिवशी तेजीची लाट आली.
बाजारात तेजी, पण कारण काय?
या अहवालानुसार, सेन्सेक्स 479.95 अंकांनी वाढून 83,294.66 वर बंद झाला, तर निफ्टी 141.75 अंकांनी वाढून 25,713 वर स्थिरावला. ही तेजी प्रामुख्याने मोठ्या कंपन्यांच्या (Large-Cap) शेअर्समध्ये झालेल्या खरेदीमुळे शक्य झाली. यामुळे गुंतवणूकदारांच्या संपत्तीत तब्बल ₹2.08 लाख कोटींची वाढ होऊन ती ₹469.2 लाख कोटींवर पोहोचली.
FPI आणि DII मध्ये मोठी तफावत
मात्र, बाजारातील आकडेवारी एक वेगळेच चित्र दाखवते. परदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांनी (FPI) ₹3,483.70 कोटींची निव्वळ खरेदी केली, तर देशांतर्गत संस्थात्मक गुंतवणूकदारांनी (DII) ₹1,292.24 कोटींचे शेअर्स विकले. याउलट, बाजारात घसरलेल्या शेअर्सची संख्या वाढलेल्या शेअर्सपेक्षा जास्त होती. यावरून ही तेजी खऱ्या अर्थाने सर्वसमावेशक नसल्याचे स्पष्ट होते.
सेक्टरनुसार कामगिरीत फरक
क्षेत्रीय कामगिरीतही मोठा फरक दिसून आला. सार्वजनिक क्षेत्रातील बँका (PSU Banks), आरोग्य सेवा (Healthcare), ऊर्जा (Power) आणि ऑटोमोबाईल (Auto) क्षेत्रांनी चांगली कामगिरी करत 1.40% पर्यंतची वाढ नोंदवली. याउलट, माहिती तंत्रज्ञान (IT), खाजगी बँका आणि धातू (Metal) क्षेत्रात घसरण दिसून आली, जिथे काही शेअर्स 1.37% पर्यंत घसरले. IT क्षेत्राला जागतिक मागणी कमी होण्याची आणि वाढत्या संरक्षणवादाची चिंता आहे, ज्यामुळे ते पिछाडीवर राहिले.
विश्लेषकांचे मत आणि भविष्यातील धोके
सध्याच्या बाजारभावांमध्ये विविध क्षेत्रांबद्दलच्या वेगवेगळ्या अपेक्षा दिसून येतात. उदाहरणार्थ, इन्फोसिस (Infosys) आणि एचसीएल टेक्नॉलॉजीज (HCL Technologies) सारख्या IT कंपन्यांचे पीई रेशो (P/E Ratio) 19-24x च्या आसपास आहेत. तर टेक महिंद्रा (Tech Mahindra) 31-33x पीईवर आहे. बँकिंग क्षेत्रात, कोटक महिंद्रा बँक (Kotak Mahindra Bank) 22-37x आणि ॲक्सिस बँक (Axis Bank) 14-16x पीईवर व्यवहार करत आहेत.
या तेजीनंतरही काही धोक्यांकडे लक्ष देणे गरजेचे आहे. बाजारात घसरण झालेल्या शेअर्सची संख्या जास्त असणे हे धोक्याचे संकेत आहे. DII ची विक्री ही संभाव्यतः अधिक सावध दृष्टिकोन दर्शवते. ट्रेंट (Trent) आणि अदानी पोर्ट्स (Adani Ports) सारख्या कंपन्या खूपच जास्त पीई व्हॅल्यूएशनवर (Valuation) आहेत, याचा अर्थ त्यांच्या भविष्यातील वाढीचा फायदा आधीच शेअरमध्ये समाविष्ट झाला आहे. IT क्षेत्रासाठी, जागतिक मंदी आणि वाढती स्पर्धा ही मोठी संरचनात्मक आव्हाने आहेत.
पुढील वाटचाल
पुढील काळात, गुंतवणूकदारांचे लक्ष कंपन्यांच्या प्रत्यक्ष कमाईवर (Earnings) आणि विविध देशांच्या व्यापार धोरणांच्या अंमलबजावणीवर राहील. विश्लेषक आता मजबूत देशांतर्गत व्यवसाय (Domestic Fundamentals) आणि सक्षम ताळेबंद (Balance Sheet) असलेल्या कंपन्यांवर लक्ष केंद्रित करत आहेत.