रुपयाची ऐतिहासिक झेप! ट्रेड डीलच्या चर्चेने दिला मोठा बूस्ट, बॉण्ड मार्केटमध्ये मात्र चिंता

रुपयाची विक्रमी तेजी: Trade Deal च्या चर्चेचा मोठा परिणाम

आज भारतीय रुपयाने अमेरिकन डॉलरच्या तुलनेत चांगलीच झेप घेतली. रुपया तब्बल 124 पैशांनी मजबूत होऊन 90.27 या पातळीवर पोहोचला. गेल्या 7 वर्षांतील एका दिवसातील ही सर्वात मोठी वाढ आहे. या तेजीचे मुख्य कारण म्हणजे भारत आणि अमेरिका यांच्यात Trade Deal होण्याची जोरदार चर्चा. जरी या संदर्भात कोणतीही अधिकृत घोषणा झाली नसली, तरी या अफवेमुळे मार्केटमध्ये सकारात्मकता पसरली आहे. यामुळे रुपयावरील बेटिंग (betting) कमी झाले असून, परदेशातून डॉलरची पोझिशन (offshore dollar positions) देखील कमी झाली आहे. इक्विटी मार्केटमध्ये (equity market) येणाऱ्या गुंतवणुकीमुळेही रुपयाला सपोर्ट मिळाला आहे. ऐतिहासिकदृष्ट्या, अशा Trade Deal च्या बातम्यांमुळे चलनांमध्ये (currencies) अल्पावधीसाठी तेजी येते, पण जर पुढे जाऊन तपशील (details) अपेक्षेप्रमाणे नसतील, तर करेक्शन (correction) येऊ शकते. सध्या इमर्जिंग मार्केट करन्सीजमध्ये (emerging market currencies) मिश्र कल दिसत आहे, मात्र कमी एक्सटर्नल डेटमुळे (external debt) रुपया तुलनेने स्थिर मानला जात आहे.

बॉण्ड मार्केटची धाकधूक: वाढत्या कर्जाचा दबाव

एकीकडे रुपया मजबूत होत असताना, गव्हर्नमेंट बॉण्ड्समध्ये मात्र सावध पवित्रा दिसून आला. 10 वर्षांच्या बेंचमार्क यील्डमध्ये (benchmark yield) सुमारे 4 बेसिस पॉईंट्सची घट होऊन तो 6.72% च्या आसपास आला. मात्र, मार्केटमध्ये मागणी-पुरवठ्याच्या (demand-supply) समस्येमुळे ही तेजी टिकणे कठीण दिसत आहे. युनियन बजेटमध्ये (Union Budget) FY27 या आर्थिक वर्षासाठी ₹17.2 लाख कोटींचे एकूण मार्केट बोर्रोविंग (market borrowing) आणि ₹11.7 लाख कोटींचे नेट बोर्रोविंग (net borrowing) चे लक्ष्य ठेवण्यात आले आहे. यामुळे मार्केटमध्ये रोख्यांचा (bonds) पुरवठा वाढणार आहे. तसेच, फिस्कल डेफिसिट (fiscal deficit) GDP च्या 4.3% राहण्याचा अंदाज आहे. त्यामुळे, RBI कडून लिक्विडिटी (liquidity) व्यवस्थापन होत असले तरी, सरकारच्या मोठ्या कर्ज उभारणीमुळे आणि फिस्कल चिंतेमुळे बॉण्ड यील्डमध्ये (bond yields) मोठी रॅली (rally) येणे कठीण आहे.

भविष्यातील अंदाज: Trade Deal किती टिकाऊ?

अर्थतज्ञ आता या Trade Deal च्या शक्यतेमुळे आपले अंदाज बदलू लागले आहेत. HDFC बँकेच्या अर्थतज्ञ साक्षी गुप्ता यांच्या मते, USD/INR ची जोडी चालू तिमाहीत 89-91.50 आणि FY27 मध्ये 90-92 दरम्यान राहू शकते. तर, वर्षाअखेर 2026 पर्यंत रुपया 87.00 पर्यंत मजबूत होण्याची शक्यता आहे. Deloitte नुसार, भारतातील आर्थिक वाढीचा दर FY25-26 मध्ये 7.5-7.8% आणि FY26-27 मध्ये 6.6-6.9% राहण्याची अपेक्षा आहे. रुपयाची ही मजबूती Trade Deal च्या निश्चित तपशिलांवर आणि परदेशी गुंतवणुकीवर (foreign capital inflows) अवलंबून असेल. दुसरीकडे, बॉण्ड मार्केटमध्ये सरकारची कर्ज उभारणी आणि फिस्कल कन्सॉलिडेशन (fiscal consolidation) चे प्रयत्न यावर बारीक लक्ष ठेवले जाईल.