टेक कंपन्यांमध्ये नोकरकपात! AI गुंतवणुकीमुळे 2026 मध्ये 1,42,000 नोकऱ्यांवर गदा

AI गुंतवणुकीमुळे टेक कंपन्यांचे धोरण बदलले

अमेरिकेच्या टेक्नॉलॉजी इंडस्ट्रीमध्ये मोठे बदल होत आहेत. 2026 या वर्षात कंपन्यांनी 1,42,000 पेक्षा जास्त नोकऱ्या कमी केल्या आहेत. हे आकडे व्हाईट हाऊसचे अधिकारी, जसे की नॅशनल इकॉनॉमिक कौन्सिलचे डायरेक्टर केविन हॅसेट यांच्या अंदाजापेक्षा खूप वेगळे आहेत. हॅसेट यांनी आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) मुळे नोकऱ्या वाढतील आणि उत्पादकता सुधारेल, असा विश्वास व्यक्त केला होता.

मात्र, कंपन्या व्यापक भरतीऐवजी मोठे कॉर्पोरेट पुनर्गठन करत आहेत. अब्जावधी डॉलर्स उच्च-कार्यक्षमतेचे कंप्यूट इन्फ्रास्ट्रक्चर, डेटा सेंटर्स आणि ॲडव्हान्स्ड सिलिकॉनमध्ये वळवले जात आहेत. या भांडवली खर्चाची भरपाई जुन्या भूमिकांमधील कर्मचाऱ्यांना कमी करून केली जात आहे. दीर्घकालीन नफ्याच्या उद्देशाने उचललेले हे पाऊल सध्या कर्मचाऱ्यांच्या नोकरीच्या स्थिरतेसाठी धोकादायक ठरत आहे.

नवशिक्यांसाठी बाजारपेठेत संघर्ष

नवीन पदवीधरांसाठी नोकरीची बाजारपेठ आव्हानात्मक असल्याचे आकडेवारी दर्शवते. 2026 च्या पहिल्या तिमाहीत 22-27 वयोगटातील तरुण पदवीधरांमध्ये बेरोजगारीचा दर 5.7% होता. हा आकडा नोकरीच्या वाढत्या संधींच्या दाव्यांशी जुळत नाही. जरी जवळपास 98% लहान व्यवसायांनी AI चा वापर सुरू केल्याचे सांगितले असले, तरी त्याचा थेट परिणाम नोकऱ्या वाढण्यावर होत नाहीये. अनेक कंपन्या AI चा वापर ऑपरेशन्स सुलभ करण्यासाठी करत आहेत, ज्यामुळे मनुष्यबळाची जागा AI घेत आहे, नोकरभरती वाढत नाहीये.

टेक सेक्टरमधील नोकरकपातीचा वेग 2022-2023 च्या तुलनेत जास्त आहे. व्यवस्थापन AI शर्यतीत लवकर आघाडी मिळवण्यासाठी तातडीने हे बदल करत असल्याचे दिसून येते.

AI-केंद्रित खर्च कपातीचे धोके

मेटा (Meta) आणि सिस्को (Cisco) सारख्या कंपन्यांनी उघडपणे सांगितले आहे की, AI इन्फ्रास्ट्रक्चरसाठी लागणाऱ्या खर्चाची पूर्तता करण्यासाठी नोकऱ्या कमी करणे आवश्यक आहे. या धोरणामुळे संस्थात्मक ज्ञानाची हानी आणि कर्मचाऱ्यांचे मनोधैर्य कमी होणे यांसारखे धोके निर्माण होतात. संभाव्य कार्यकारी आदेशांमुळे नियामक अनिश्चितता देखील वाढत आहे.

अनेक कंपन्या AI ला त्यांच्या वाढीचे मुख्य इंजिन मानून मोठी गुंतवणूक करत आहेत. जर या भांडवली गुंतवणुकीतून लवकरच मोठा परतावा मिळाला नाही, तर या क्षेत्राला मार्जिनमध्ये घट होण्याचा धोका आहे. गुंतवणूकदार आता केवळ नोकरकपातीतून होणारी बचत नव्हे, तर AI मधून मिळणारा स्पष्ट परतावा दर्शवणाऱ्या कंपन्यांकडे लक्ष देत आहेत.

ऑटोमेशनचा ट्रेंड सुरूच राहण्याची शक्यता

बाजार विश्लेषकांना अपेक्षा आहे की 2026 पर्यंत ऑटोमेशनकडे (Automation) कल कायम राहील. AI गुंतवणुकीतून नफा मिळवता येतो हे सिद्ध करणाऱ्या कंपन्यांवर लक्ष केंद्रित केले जाईल. प्रशासनाच्या सकारात्मक आर्थिक दृष्टिकोनानंतरही, सरकारी आशावाद आणि टेक लेबर मार्केटमधील वास्तव यातील तफावत एक महत्त्वपूर्ण धोका दर्शवते.